De ziekte van Waldenström (Morbus Waldenström, MW) is een zeldzaam, langzaam groeiend non-hodgkinlymfoom. Hierbij maken woekerende plasmacellen of B-lymfocyten in het beenmerg een abnormaal eiwit: M-proteïne (IgM). De ziekte is niet te genezen, maar met behandeling is de levensverwachting meer dan 10 jaar. In dit overzicht vindt u de belangrijkste cijfers over MW over incidentie, diagnostiek, behandeling en overleving op basis van data uit de NKR.
Informatie voor patiënten
Bent u patiënt of naaste? Vindt begrijpelijke en betrouwbare informatie over de ziekte van Waldenström op kanker.nl en de website van patiëntenvereniging Hematon.
Incidentie
Jaarlijks krijgen gemiddeld ruim 240 mensen in Nederland de diagnose MW. Sinds 1989 is het absolute aantal nieuwe diagnoses gestegen: van iets meer dan 150 toen, tot meer dan het dubbele in 2023. De ziekte komt vaker voor bij mannen dan bij vrouwen, en meer dan de helft van de patiënten is 70 jaar of ouder bij diagnose.
Diagnostiek
MW wordt vaak vastgesteld via bloedonderzoek en beenmergonderzoek. In de NKR maken we onderscheid tussen asymptomatische ziekte (zonder klachten) en symptomatische ziekte (met klachten) op basis van wat vermeld staat in het medisch dossier. Bij ruim 60% van de patiënten wordt de diagnose gesteld op basis van klachten.
Symptomen die duiden op symptomatische ziekte zijn:
- Vermoeidheid (door bloedarmoede)
- B-symptomen (koorts, gewichtsverlies, nachtzweten)
- Vergrote lymfeklieren
- Vergroting van lever én milt
- Klachten door stroperig bloed (hoofdpijn, problemen met zicht, verwardheid, bloedneus)
- Polyneuropathie
- Amyloïdose
- Verhoogde bloedingsneiging
Eerstelijnsbehandeling
Asymptomatische ziekte
De meeste mensen zonder klachten starten met een afwachtend beleid, onafhankelijk van hun leeftijd. Dit houdt in dat iemand pas een behandeling krijgt zodra er klachten ontstaan. Minder dan 5% van de patiënten met asymptomatische ziekte start direct met een behandeling.
Symptomatische ziekte
Patiënten met klachten krijgen meestal een behandeling met DRC of andere regimes met rituximab (BD, CP, CVP, chloorambucil), onafhankelijk van leeftijd bij diagnose. De toepassing van DRC lijkt toe te nemen over tijd, maar is in de laatste jaren stabiel. Daarentegen neemt het gebruik van BTK-remmers (zoals ibrutinib) toe nadat bleek dat deze ook effectief waren bij MW. Ongeveer 25% van de patiënten met symptomatische ziekte startte ook eerst met een afwachtend beleid, bijvoorbeeld bij milde klachten.
Overleving
De overleving van patiënten met de ziekte van Waldenström is sinds 1989 verbeterd in alle leeftijdsgroepen en, afhankelijk van af- of aanwezigheid van klachten ten tijde van de diagnose, deze ligt momenteel tussen 70% en 95%. Toch is er nog sprake van oversterfte, vooral onder patiënten van 65 jaar en ouder, omdat deze patiëntengroep vaker co-morbiditeiten hebben of minder fit zijn.
Meer weten?
Deze informatie is onderdeel van de publicatie Trends binnen de hemato-oncologie in Nederland (2026).