Leven met en na kanker

Meer dan een miljoen mensen leven met en na kanker in Nederland. Zij kregen in de afgelopen twintig jaar de diagnose kanker. Veel van hen genezen. Toch houden veel mensen last van de gevolgen van de ziekte en de behandeling. Daarom gaat het bij kanker niet alleen om overleving, maar ook om kwaliteit van leven en het omgaan met de (late) gevolgen. Zorg voor die gevolgen hoort vanaf het moment van diagnose een vast onderdeel te zijn van de oncologische zorg.

Gegevens over kwaliteit van leven  

IKNL verzamelt gegevens over de gevolgen van kanker en de behandelingen daarvan. Dit doen we onder meer met vragenlijsten voor mensen die leven met of na kanker, de zogenoemde patient-reported outcome measures (PROMs). Samen met Tilburg University ontwikkelde IKNL hiervoor het patiëntenvolgsysteem PROFIEL.  

  • We voeren sinds 2004 doorlopend grootschalig populatie-gebaseerd onderzoek uit naar de impact van kanker op het dagelijks leven van patiënten.  
  • We stellen steeds meer gegevens (o.a. per kankersoort) beschikbaar. Zorgprofessionals vinden de informatie via de website van IKNL en steeds vaker ook via regiorapportages. Patiënten vinden achtergrondinformatie via websites van kankerpatiëntenorganisaties en kanker.nl.  
  • De gegevens die verzameld zijn in de PROFIEL-studies zijn op te vragen voor aanvullende wetenschappelijke onderzoeksvragen. Via een gegevensaanvraag kunnen deze gegevens aangevraagd worden. 

Zo spelen we in op de groeiende behoefte aan betrouwbare informatie en cijfers over kwaliteit van leven en bijwerkingen bij mensen die leven met of na kanker.  

Voor vragen over PROMs-data kunt u contact opnemen via profielstudie@iknl.nl.  

Samenwerking binnen de Taskforce Cancer Survivorship Care 

IKNL werkt voor dit thema intensief samen met de Taskforce Cancer Survivorship Care. In dit samenwerkingsverband bundelen zorgprofessionals, onderzoekers, beleidsmakers en patiëntenorganisaties hun kennis en ervaring om passende zorg voor mensen met en na kanker mogelijk te maken. De taskforce wil naast brede bewustwording over de problemen waar deze mensen mee te maken hebben, ook de organisatie van de zorg verder verbeteren, door deze waar mogelijk te ondersteunen met data. Daarmee dragen we bij aan volwaardige deelname aan de maatschappij voor patiënten tijdens én na de behandeling van kanker.  

De taskforce richt zich momenteel op twee deelthema's:  

  • Netwerkvorming: IKNL ondersteunt integrale oncologische netwerkzorg met datagedreven tools, onderzoek en advies. Daarbij combineren we gegevens uit de Nederlandse Kankerregistratie (NKR) met kwaliteit van leven-data uit PROFIEL. Samen met LOPPSOZ verkennen we hoe deze gegevens gekoppeld aan data uit de oncologiezorgnetwerken kunnen worden ingezet om oncologiezorgnetwerken te monitoren en te verbeteren. 
  • Late- en langetermijngevolgen: Ons doel is een lerend zorgsysteem op basis van een Kwaliteit van Leven-datahub. Deze is nog in ontwikkeling, maar nu al ontsluiten we PRO-data via de websites van IKNL en kanker.nl bijvoorbeeld regiorapportages voor tumornetwerken. Een voorbeeld is het verbeteren van de continuïteit en kwaliteit van nazorg voor patiënten met zeldzame gynaecologische kankers. Tevens stellen we nu al data beschikbaar voor aanvullend onderzoek. 

De taskforce ontwikkelde het Nationaal Actieplan Kanker & Leven. Dit plan beschrijft welke maatschappelijke visie, strategie en stappen nodig zijn om de zorg voor mensen die leven met en na kanker te verbeteren op lichamelijk, psychisch en sociaal-maatschappelijk gebied. Het legt de basis voor een toekomstbestendige organisatie van de zorg, op de juiste plek, op het juiste moment en door de juiste persoon.  

Bekijk meer specifieke projecten op het gebied van leven met en na kanker. 

Voor vragen over het Nationaal Actieplan Kanker & Leven en de Taskforce Cancer Survivorship Care kunt u contact opnemen met Miranda Velthuis. 



Niet alles wat kan, hoeft: inzichten uit de dagelijkse praktijk van patiënten met uitgezaaide kanker

Proefschrift Ellis Slotman Vandaag promoveert Ellis Slotman aan de Universiteit Twente op onderzoek naar behandelkeuzes en uitkomsten bij patiënten met uitgezaaide kanker. Haar onderzoek laat zien hoe complex de dagelijkse praktijk van oncologische zorg is. Want achter richtlijnen schuilt een werkelijkheid waarin patiënten soms afzien van behandeling, behandelingen niet kunnen afmaken of kiezen voor kwaliteit van leven boven maximale medische inzet. Het onderzoek laat bovendien zien hoe real-world data kunnen bijdragen aan beter geïnformeerde behandelkeuzes en meer passende zorg. lees verder

AI helpt beter voorspellen of en wanneer eierstokkanker terugkomt

Man houdt vrouwenhand vast

Welke factoren hangen samen met het terugkomen van eierstokkanker na behandeling? En wanneer krijgt een patiënt zo'n recidief? Datagedreven modellen op basis van gegevens uit de Nederlandse Kankerregistratie (NKR) blijken dat soms beter te kunnen voorspellen dan artsen alleen, zo laat een studie van onder meer Dimitris Katsimpokis van IKNL zien. Hij liet de NKR-gegevens van duizenden patiënten analyseren met behulp van kunstmatige intelligentie (AI). 

lees verder

Vermoeidheid na borstkanker lastig te voorspellen, wél kansen voor persoonlijke behandeling

proefschrift Lian Hereijgers-Beenhakker Vermoeidheid is een van de meest voorkomende en langdurige klachten na borstkanker. Tot wel 30% van de vrouwen ervaart nog jaren na behandeling aanhoudende vermoeidheid. Lian Herijgers-Beenhakker (Universiteit Twente) onderzocht hoe deze vermoeidheid beter te begrijpen en te behandelen is. Haar onderzoek laat zien dat het op basis van de huidige gegevens niet mogelijk is om het individuele risico op vermoeidheid te voorspellen, maar dat er wél ruimte is om behandelingen beter af te stemmen op persoonlijke voorkeuren van patiënten. lees verder

Beter inzicht in overleving en kwaliteit van leven met real-world data

kaft promotieboekje Real-world data, oftewel data uit de alledaagse zorgpraktijk, kan betrouwbare inzichten opleveren over de uitkomsten van de behandeling van patiënten met slokdarm- of maagkanker. Dat blijkt uit onderzoek waarop Steven Kuijper vandaag promoveert aan de Universiteit van Amsterdam. Kuijper ontwikkelde ook de eerste voorspelmodellen voor de kwaliteit van leven na behandeling. Daarmee kunnen mensen met slokdarm- of maagkanker vooraf beter worden geïnformeerd over de mogelijke impact van een behandeling. Dat kan helpen om een passende behandelkeuze te maken. lees verder

Hoe ontwikkel je voorspellende modellen in de kankerzorg op basis van variabele behandelprocessen?

Cover proefschrift Vandaag verdedigt Mozhgan Vazifehdoostirani haar proefschrift Leveraging Process Flexibility to Improve Process Outcome: From Descriptive Analysis to Actionable Insights aan de Technische Universiteit Eindhoven. In haar onderzoek ontwikkelde zij een data-gedreven framework dat procesflexibiliteit benut om voorspellingen van behandeluitkomsten te verbeteren in complexe en sterk variabele processen, zoals kankerzorg. lees verder

Onderzoek naar gebruikers Appstore: jong, vrouw, hoogopgeleid en met forse klachtenlast

app store Wie maken er gebruik van de kanker.nl Appstore, het e-healthplatform van kanker.nl? Onderzoekers van IKNL en andere partners hebben dit voor het eerst onderzocht. De resultaten, gepubliceerd in het Journal of Cancer Survivorship, geven belangrijke inzichten in de gebruikersgroep én de uitdagingen rond implementatie van digitale zelfzorg. lees verder

Taakomschrijving en praktijkvoorbeelden van Vast Aanspreekpunt Oncologie nu beschikbaar

beeldlogo VAP Een belangrijke mijlpaal van het project ‘Vast Aanspreekpunt (VAP) Oncologie buiten de muren van het ziekenhuis’ is behaald. Vanaf vandaag zijn de definitie en taakomschrijving van de rol van VAP Oncologie buiten de muren van het ziekenhuis en het rapport praktijkvoorbeelden beschikbaar.  lees verder

Tijdige palliatieve zorg: praktische handvatten voor goede oncologische zorg

Promotie Carly Heipon

Promotieonderzoek van Carly Heipon toont aan: proactieve, multidimensionale palliatieve zorg is haalbaar én waardevol in de oncologische praktijk. De zorg voor mensen met ongeneeslijke kanker vraagt om een benadering waarin ziektegerichte en symptoomgerichte behandeling en zorg hand in hand gaan. Tijdige palliatieve zorg – afgestemd op behoeften en wensen van patiënten – draagt bij aan kwaliteit van leven, vermindering van klachten en meer tevredenheid met de zorg.

lees verder