Palliatieve zorg - kwaliteit van leven en waardig sterven
In de laatste levensfase telt elke keuze. IKNL ondersteunt zorgprofessionals, netwerken en beleidsmakers met data en kennis om comfort, autonomie en kwaliteit van leven centraal te stellen bij palliatieve zorg.

Wat u vindt binnen dit thema
- inzicht in kwaliteit van palliatieve zorg
- ondersteuning van netwerken en professionals
- data voor betere zorg in de laatste levensfase
Wat is palliatieve zorg?
De palliatieve fase start zodra genezing niet meer mogelijk is. Deze fase kan weken, maanden of jaren duren. Palliatieve zorg richt zich op kwaliteit van leven voor patiƫnten en hun naasten.
De kernprincipes van palliatieve zorg zijn:
- tijdige integratie van palliatieve zorg
- samen beslissen via proactieve zorgplanning (PZP)
- voorkomen van potentieel niet-passende zorg
- aandacht voor naasten
- aandacht voor lichamelijke, psychische, sociale en spirituele dimensies
Bekijk het Kwaliteitskader palliatieve zorg Nederland (2017).
Palliatieve zorg bij kanker
Iedere dag overlijden in Nederland ongeveer 125 mensen aan kanker. Met ruim 45.000 sterfgevallen per jaar vormt dit de grootste groep binnen de naar schatting 111.500 mensen met een palliatieve zorgbehoefte.
Hulpmiddelen en richtlijnen voor de praktijk zijn beschikbaar op Palliaweb.
Waarom palliatieve zorg belangrijk is
Het aantal mensen dat palliatieve zorg nodig heeft groeit. Goede palliatieve zorg vraagt om inzicht in:
- symptoomlast
- ervaren kwaliteit van leven
- passende behandeling
- transmurale samenwerking
- ondersteuning van naasten
De rol van IKNL
Meer dan de helft van de mensen met ongeneeslijke kanker ervaart in de laatste maanden een hoge symptoomlast. Vroege inzet van palliatieve zorg draagt aantoonbaar bij aan betere kwaliteit van leven en passende zorg in de laatste levensfase.
IKNL versterkt palliatieve zorg door:
- kerncijfers palliatieve zorg beschikbaar te stellen
- data over behandeluitkomsten te duiden op basis van de NKR en andere databronnen
- inzicht te geven in kwaliteit van leven bij ongeneeslijke kanker op basis van PROMs-data
- duiding te geven: wat gaat goed, wat kan beter en waarom
- cijfers te agenderen voor actie in beleid en praktijk
- innovatie en onderzoek te stimuleren
Kwaliteit van palliatieve zorg in netwerken
Palliatieve zorg vraagt om samenwerking tussen ziekenhuizen, huisartsen, verpleeghuizen en hospices. IKNL ondersteunt netwerken met:
- data en rapportages over kwaliteit en behandeluitkomsten
- kennisdeling via platforms zoals Palliaweb
Lees meer over regionale netwerken palliatieve zorg op Palliaweb.
Datagedreven palliatieve zorg
Landelijke cijfers over de laatste levensfase zijn schaars. IKNL is beheerder van de Kerncijfers palliatieve zorg.
Bekijk de Kerncijfers palliatieve zorg op Palliaweb.
Proactieve zorgplanning (PZP)
Proactieve zorgplanning stemt zorg af op wensen en waarden van de patiƫnt.
Effecten van PZP zijn onder andere:
- minder klachten
- zorg die aansluit bij voorkeuren
- minder potentieel niet-passende zorg
- vaker overlijden op de gewenste plek
Lees de landelijke richtlijn Proactieve zorgplanning op Pallialine.
Proactief gegevens delen
IKNL werkt met partners aan proactief gegevens delen: behandelafspraken digitaal vastleggen en beschikbaar maken voor zorgverleners binnen het netwerk.
Lees meer over proactief gegevens delen op Palliaweb.
Onderzoek en innovatie
IKNL stimuleert onderzoek en innovatie, zoals:
- algoritmen voor vroegsignalering
- integratie van PROMs in de praktijk
- Europese samenwerking voor snellere vertaling naar richtlijnen
Projecten en initiatieven
Sympal – hospicedata voor inzicht en beleid
Voor kwaliteitsverbetering, transparantie, benchmarking en ondersteuning van onderzoek.
- Lees meer over Sympal op Palliaweb.
- Inloggen Sympal-dashboard (zorgprofessionals).
OPTIMISM – digitaal systeem voor symptoommonitoring
Digitale monitoring van klachten gekoppeld aan epd’s; met minder klachten en ziekenhuisbezoeken en een betere kwaliteit van leven.
Vragen
Heeft u vragen over palliatieve zorg? Neem contact op met een van onze experts:
Marlene Middelburg, hoofd palliatieve zorg
E-mail: m.middelburg@iknl.nl
Natasja Raijmakers, hoofdonderzoeker palliatieve zorg
Email: n.raijmakers@iknl.nl