Mesothelioom

Mesothelioom is een zeldzame, agressieve vorm van kanker van het longvlies (pleura) of buikvlies (peritoneum). De ziekte, ook wel asbestkanker genoemd, ontstaat vrijwel alleen na blootstelling aan asbest. Hoewel mesothelioom zeldzaam is, komt deze kanker relatief vaak voor in Nederland, voornamelijk bij mannen. Hieronder vindt u een overzicht van de belangrijkste cijfers over mesothelioom, op basis van de Nederlandse kankerregistratie.

Informatie voor patiënten

Bent u patiënt of naaste? Vind betrouwbare en begrijpelijke informatie over mesothelioom (long- en buikvlieskanker) op kanker.nl en de website van Asbestslachtoffers Vereniging Nederland.

Aantal diagnoses per jaar

Mesothelioom is zeldzaam. Maar omdat in Nederland in het verleden veel asbest is verwerkt in onder meer scheepswerven en de zware industrie, ligt het aantal diagnoses (de incidentie) relatief hoog. Mesothelioom komt vooral voor bij mannen. Ook zijn er regionale verschillen. In de Nederlandse Kankeratlas is te zien hoe vaak mesothelioom voorkomt per regio, geslacht en woonplaats.

Sinds 1994 is het verhandelen en toepassen van asbest verboden in Nederland. Aangezien het 20 tot 50 jaar kan duren voordat asbest klachten veroorzaakt kan het lang duren voordat het aantal mesothelioomdiagnoses volledig is gedaald. Maar bij mensen tussen de 50-59 en 60-69 jaar is al een daling in de incidentie zichtbaar. Gebaseerd op het gestandaardiseerde incidentiecijfer zien we dat het risico op mesothelioom bij vrouwen al jarenlang relatief laag en stabiel is. Bij mannen daalt het risico sinds 2010.

Toekomstverkenning aantal diagnoses

Naar verwachting blijft het aantal diagnoses mesothelioom stijgen, vooral bij mensen van 75 jaar een ouder, door de dubbele vergrijzing van de bevolking. Op basis van de huidige schattingen blijft het risico op mesothelioom de komende 20 jaar gelijk bij vrouwen en neemt het af bij mannen. De schattingen zijn gebaseerd op voortzetting van trends uit het verleden. Tegelijkertijd is het aannemelijk dat het risico en dus het aantal diagnoses op termijn sterker daalt, omdat blootstelling aan asbest tegenwoordig veel minder voorkomt en er dus geen nieuwe grote risicogroepen bijkomen. Door de lange tijd tussen blootstelling en ziekte zijn de gevolgen van blootstelling in het verleden nog zichtbaar, maar dit effect zal geleidelijk afnemen. Maar wanneer het omslagpunt zal zijn, is nog onzeker.

Prevalentie

Door de beperkte overleving is het aantal mensen dat leeft met of na mesothelioom relatief laag. Er leven iets minder dan 700 mensen in Nederland die in de afgelopen vijf jaar de diagnose mesothelioom hebben gehad.

Overleving

De overleving van patiënten met mesothelioom hangt samen met verschillende factoren, zoals leeftijd, algemene conditie en subtype. Hoewel de overleving iets gestegen is, is deze nog steeds erg laag. Vijf jaar na diagnose is nog slechts 10% van de patiënten in leven. De mediane overleving is 9,2 maanden voor mensen gediagnosticeerd na 2020. De behandeling speelt ook een rol. Mensen met immunotherapie hebben een mediane overleving van 15,4 maanden, en die met chemotherapie van 12,2 maanden.

Overleving naar subtype

De mediane overleving naar subtype is als volgt:

  • Sarcomatoïde tumor: 4,4 maanden
  • Epithelioïde tumor: 12,3 maanden
  • Bifasische tumor: 8,8 maanden

Sterfte

Jaarlijks overlijden ongeveer 500 mensen aan mesothelioom.

Behandeling

De behandeling van mesothelioom is de afgelopen jaren veranderd. De belangrijkste ontwikkeling is de verschuiving van chemotherapie naar immunotherapie. Sinds 2021 wordt immunotherapie toegepast, vanaf medio 2022 als vergoede behandeling. 13% van de patiënten in 2021 kreeg immunotherapie, in 2023 was dit 36%. Vooral bij sarcomatoïde tumoren geeft immunotherapie betere resultaten dan chemotherapie.

Zeldzame kanker

Mesothelioom valt onder de zeldzame kankersoorten. Volgens de RARECARE-definitie is een tumor zeldzaam wanneer er minder dan 6 nieuwe gevallen per 100.000 personen per jaar zijn.

Over de Nederlandse Kankerregistratie

Alle cijfers op deze pagina zijn gebaseerd op de Nederlandse Kankerregistratie (NKR). Met uitzondering van de sterftecijfers: deze cijfers komen uit de doodsoorzakenstatistiek van het Centraal bureau voor Statistiek (CBS). De NKR bevat gegevens van alle kankerpatiënten in Nederland sinds 1989, waaronder diagnostiek, tumorkenmerken en behandelingen.

Contact

Meer informatie over registratie en cijfers? Neem contact op met: