Palliatieve zorg

Als blijkt dat een patiënt met kanker niet meer zal genezen, wordt palliatieve zorg een belangrijk onderdeel van het behandel- en zorgtraject. Steeds meer zorgprofessionals erkennen het belang van palliatieve behandeling van de ziekte, gezamenlijke besluitvorming en proactieve zorgplanning, zodat de zorg in de laatste levensfase afgestemd raakt op de individuele waarden en behoeften van hun patiënten. Toch is er nog inspanning nodig om palliatieve zorg naar het niveau te tillen dat patiënten, naasten en andere betrokkenen wensen.

Want hoewel Nederland ten aanzien van zorg aan het einde van het leven internationaal op de achtste plaats staat, maken medici en zorgprofessional zich zorgen over het mogelijk te lang doorgaan met levensverlengende interventies en ziektegericht behandelen.

Daarnaast blijkt uit recente analyses dat zowel patiënten, naasten maar ook zorgverleners in deze fase knelpunten ervaren rond informatie en communicatie, coördinatie en continuïteit van zorg en deskundigheid. Er zijn dus grote kansen om de kwaliteit en de beschikbaarheid van palliatieve zorg verder te verbeteren. 

Zeker ook omdat uit onderzoek blijkt dat de inzet van palliatieve zorg een positief effect heeft op de kwaliteit van leven van patiënten en hun naasten. Daarnaast blijkt dat de zorguitgaven afnemen als patiënten op de plek van voorkeur kunnen overlijden.  

Tot slot vinden inwoners van Nederland eigen regie, gezamenlijke besluitvorming, aandacht voor persoonlijke wensen, deskundige zorgverleners en bestrijding van pijn en angst de belangrijkste kenmerken van zorg in laatste levensfase.   

Kwaliteitskader palliatieve zorg Nederland

Om de kwaliteit van palliatieve zorg een forse impuls te geven en ervoor te zorgen dat aan de wensen en waarden van mensen in de laatste levensfase voldaan wordt, werd in 2017 het Kwaliteitskader palliatieve zorg Nederland uitgebracht. Het vormt de basis voor de inrichting van palliatieve zorg in Nederland. Gemandateerde vertegenwoordigers van patiëntenorganisaties,zorgverleners en -verzekeraars beschrijven hierin wat de kwaliteit van palliatieve zorg in Nederland zou moeten zijn. De waarden, wensen en behoeften van de patiënt en diens naasten op fysiek, psychologisch, sociaal en spiritueel gebied vormen hierbij het uitgangspunt. Bij de toepassing van het kwaliteitskader zou de groeiende groep palliatieve patiënten de zorg moeten worden geboden die betrokkenen met het Programma ‘De Juiste Zorg op de Juiste Plek’ voor ogen hebben.  

Bruikbare tools bij bijeenkomst Patiëntenparticipatie in de palliatieve fase

Bijna 70 deelnemers hadden zich aangemeld voor de themabijeenkomst over Patiëntenparticipatie, georganiseerd door PZNL op 1 juni jl. Doel was om vanuit verschillende invalshoeken voorbeelden en praktische handvatten te geven om aan de slag te gaan met patiëntenparticipatie in onderzoek, onderwijs, beleid of praktijk in de palliatieve zorg. Saskia Teunissen, bestuurder van PZNL deed een mooie aftrap met de uitspraak: ‘Nothing about me without me’.

lees verder

De ‘nieuwe’ verloren groep: AYA’s (jong volwassenen) met een slechte of onzekere prognose

Serieus kijkende jonge man buiten

De medische wetenschap blijft zich ontwikkelen, waardoor er steeds meer behandelmogelijkheden zijn voor jongvolwassenen met kanker. Hoewel de vijfjaarsoverleving voor AYA's met kanker zo'n 80% is, geldt voor een groep AYA's, dat zij te horen krijgen dat de kanker waarschijnlijk niet te genezen is. Wat betekent de diagnose ‘ongeneeslijk ziek’ voor AYA’s in de huidige tijd?

lees verder

Voorkomen van burn-out bij zorgprofessionals in palliatieve zorg vergt meer dan individuele aanpak

Hoewel bijna alle zorgprofessionals in de palliatieve zorg zelf verschillende activiteiten ondernemen om in balans te blijven, geeft ongeveer een kwart aan dat dit onvoldoende is. Dit blijkt uit de cross-sectionele studie van Anne-Floor Dijxhoorn (IKNL) en collega’s. Om werk-gerelateerde stress en burn-out te voorkomen, zijn ook interventies nodig die gericht zijn op veranderingen binnen het team en de organisatie.

lees verder

Samenhang tussen gevoel van betrokkenheid bij proactieve zorgplanning en emotioneel functioneren

Bekend was al, dat Advance Care Planning (ACP, ofwel proactieve zorgplanning), positief samenhangt met de kwaliteit van leven van patiënten in de palliatieve fase. Samen met collega’s onderzocht Lente Kroon in een cross-sectionele analyse het verband tussen het ervaren van betrokkenheid bij het ACP-traject van mensen met gevorderde kanker en hun emotioneel welbevinden. 'De belangrijkste conclusie uit ons onderzoek, is dat er een positieve associatie is tussen de perceptie van patiënten met gevorderde kanker op de betrokkenheid in Advance Care Planning van henzelf, hun naasten en hun behandelend artsen en het eigen emotioneel functioneren.', aldus Kroon, arts-onderzoeker. 

lees verder

Aanpassingsproblemen bij kanker? Meld uw patiënten aan tot 1 september 2021 voor vergoede zorg

Veel mensen die kanker hebben (gehad), kampen met de gevolgen van kanker en de behandeling. Bijvoorbeeld vermoeidheid, somberheid, onzekerheid en angst. Als de problemen ernstiger zijn en niet over gaan, kan er sprake zijn van een aanpassingsstoornis. In 2012 is psychologische zorg bij een aanpassingsstoornis uit het basispakket gehaald, ook bij kanker. Deze zorg wordt vanaf 1 maart 2018 tot 1 september 2021 (tijdelijk) vergoed vanuit de landelijke pilot Aanpassingsstoornis bij kanker. Vermoedt u een aanpassingsstoornis bij uw patiënt met kanker, dan kunt u tot 1 september 2021 verwijzen naar deze gespecialiseerde hulp vanuit de pilot Aanpassingsstoornis bij kanker.

lees verder

Herziene richtlijn Palliatieve Zorg bij COPD in autorisatiefase

werkgroep herziet richtlijn

De herziene richtlijn Palliatieve Zorg bij COPD ligt momenteel ter autorisatie bij de beroeps- en wetenschappelijke verenigingen. Deze fase is de laatste stap voordat de nieuwe richtlijn gepubliceerd wordt en gebruikt kan worden in de praktijk. Grootste veranderingen ten opzichte van de oude richtlijn zijn dat de identificatie van de palliatieve zorgbehoefte voor mensen met COPD en de rol van proactieve zorgplanning evidence based uitgewerkt zijn. Daarnaast is er een module opgenomen over de problemen die mensen met COPD ervaren op psychosociaal en existentieel gebied.

lees verder

Eén landelijk nummer voor bestaande consultatiedienst palliatieve zorg

Logo Fibula

Om zorgprofessionals bij complexe casuïstiek in de palliatieve zorg te assisteren, zijn er telefonische consultatieteams palliatieve zorg. Er is nu één landelijk telefoonnummer (088-6051444) dat via de postcode van de consultvrager uitkomt bij een consultatieteam. De regionale nummers blijven ook gewoon bestaan. Huisartsen, medisch specialisten en verpleegkundigen kunnen via dit nummer altijd advies vragen over een palliatieve patiënt.

lees verder

Onderzoek naar persoonlijke balans zorgverleners in de palliatieve zorg

zorgverlener in gesprek met patiënt

Nagenoeg elke zorgverlener krijgt in de praktijk met palliatieve zorg te maken. Het leveren van zorg aan iemand die niet meer beter wordt kan een emotionele impact hebben op jezelf en je collega’s. Zorgdragen voor persoonlijke balans is daarom heel belangrijk. Om hoogwaardige palliatieve zorg te geven, maar ook voor je eigen welzijn. Zodat je een evenwichtige zorgverlener kunt zijn. Maar hoe behoud, hervind of versterk jij dit evenwicht? Wat heb je daarbij nodig? Hoe kun jij daarin worden ondersteund? En hoe kun jij anderen daarin ondersteunen?

lees verder