Palliatieve zorg

Als blijkt dat een patiënt met kanker niet meer zal genezen, wordt palliatieve zorg een belangrijk onderdeel van het behandel- en zorgtraject. Steeds meer zorgprofessionals erkennen het belang van palliatieve behandeling van de ziekte, gezamenlijke besluitvorming en proactieve zorgplanning, zodat de zorg in de laatste levensfase afgestemd raakt op de individuele waarden en behoeften van hun patiënten. Toch is er nog inspanning nodig om palliatieve zorg naar het niveau te tillen dat patiënten, naasten en andere betrokkenen wensen.

Want hoewel Nederland ten aanzien van zorg aan het einde van het leven internationaal op de achtste plaats staat, maken medici en zorgprofessional zich zorgen over het mogelijk te lang doorgaan met levensverlengende interventies en ziektegericht behandelen.

Daarnaast blijkt uit recente analyses dat zowel patiënten, naasten maar ook zorgverleners in deze fase knelpunten ervaren rond informatie en communicatie, coördinatie en continuïteit van zorg en deskundigheid. Er zijn dus grote kansen om de kwaliteit en de beschikbaarheid van palliatieve zorg verder te verbeteren. 

Zeker ook omdat uit onderzoek blijkt dat de inzet van palliatieve zorg een positief effect heeft op de kwaliteit van leven van patiënten en hun naasten. Daarnaast blijkt dat de zorguitgaven afnemen als patiënten op de plek van voorkeur kunnen overlijden.  

Tot slot vinden inwoners van Nederland eigen regie, gezamenlijke besluitvorming, aandacht voor persoonlijke wensen, deskundige zorgverleners en bestrijding van pijn en angst de belangrijkste kenmerken van zorg in laatste levensfase.   

Kwaliteitskader palliatieve zorg Nederland

Om de kwaliteit van palliatieve zorg een forse impuls te geven en ervoor te zorgen dat aan de wensen en waarden van mensen in de laatste levensfase voldaan wordt, werd in 2017 het Kwaliteitskader palliatieve zorg Nederland uitgebracht. Het vormt de basis voor de inrichting van palliatieve zorg in Nederland. Gemandateerde vertegenwoordigers van patiëntenorganisaties,zorgverleners en -verzekeraars beschrijven hierin wat de kwaliteit van palliatieve zorg in Nederland zou moeten zijn. De waarden, wensen en behoeften van de patiënt en diens naasten op fysiek, psychologisch, sociaal en spiritueel gebied vormen hierbij het uitgangspunt. Bij de toepassing van het kwaliteitskader zou de groeiende groep palliatieve patiënten de zorg moeten worden geboden die betrokkenen met het Programma ‘De Juiste Zorg op de Juiste Plek’ voor ogen hebben.  

Nieuwe richtlijn palliatieve zorg bij COPD

laptop longfoto

De herziene richtlijn ‘Palliatieve zorg bij COPD’ is uitgebracht. Deze is tot stand gekomen op basis van een analyse van knelpunten die zorgprofessionals in de praktijk ervaren. Ook input van patiënten en naasten is meegenomen. De multidisciplinaire werkgroep die de richtlijn heeft ontwikkeld, heeft deze gebaseerd op de meest recente wetenschappelijke inzichten en ontwikkeld conform de wetenschappelijke methodologie, met zoveel mogelijk consensus. Daarmee biedt het een antwoord op uitdagingen in de praktijk.

lees verder

Informatie mantelzorgondersteuning in de palliatieve fase voortaan op Palliaweb

vrouw duwt man in rolstoel over brug

Het ondersteunen van mantelzorgers van patiënten in de palliatieve fase is belangrijk voor zowel de patiënt als voor de mantelzorger. Tot voor kort was hiervoor de richtlijn Mantelzorg (versie 2.0) uit 2009 van kracht. Na een verkenning in het veld is er door de Agendacommissie richtlijnen Palliatieve Zorg* besloten dat deze richtlijn op Pallialine niet meer wordt herzien. In plaats van een herziene richtlijn Mantelzorg wordt verwezen naar een nieuwe themapagina op Palliaweb over mantelzorgondersteuning in de palliatieve fase, waarin zorgverleners alle ondersteunende informatie en hulpmiddelen voor mantelzorgers kunnen vinden.

lees verder

Knelpuntenenquête Palliatieve zorg voor mensen met Dementie

infographic mensen in lokaal met bord richtlijn herziening

In Nederland leven naar schatting 300.000 mensen met dementie. Bij dementie veranderen tijdens het ziekteproces de zorgdoelen van zeer actief handelen naar behoud van functioneren naar een palliatieve benadering gericht op kwaliteit van leven. De herziening van de richtlijn 'Palliatieve zorg voor mensen met Dementie' is een goed moment om alle recente ontwikkelingen en kennis op dit gebied te bundelen. Graag nodigen we zorgprofessionals die werken met mensen met dementie uit ons daarbij te helpen door ervaringen te delen.

lees verder

Zorgpad Stervensfase nu nog beter inzetbaar

In Nederland overlijden per jaar ruim 100.000 mensen aan kanker of een andere (chronische) ziekte zoals orgaanfalen of dementie. Iedere zorgverlener krijgt wel een keer te maken met de zorg voor patiënten in de stervensfase. Sinds 20 jaar maken vele zorgorganisaties gebruik van het Zorgpad Stervensfase. En met succes: in de afgelopen 20 jaar is wetenschappelijk bewezen dat de kwaliteit van zorg in de stervensfase toeneemt door gebruik van het zorgpad. De inzetbaarheid van het zorgpad is nu sterk verbeterd door de ontwikkeling van ondersteunende materialen voor implementatie.

lees verder

Ontwarren van de relatie tussen ziekteperceptie en kwaliteit van leven

verdrietig ouder echtpaar zit bij elkaar

Kwaliteit van leven is een belangrijke, maar complexe uitkomst van zorg voor patiënten met gevorderde kanker. Het houdt zowel verband met fysieke en psychosociale symptomen, als met de ziektepercepties van patiënten. Ziektepercepties zijn de persoonlijke ideeën die iemand heeft ontwikkeld om zijn of haar ziekte te duiden of begrijpen. Het is onduidelijk hoe ziektepercepties de kwaliteit van leven van patiënten beïnvloeden. Daarom onderzochten Floortje Mols en haar collega’s de interveniërende rol van angst en depressie in de relatie tussen ziekteperceptie en kwaliteit van leven.

lees verder

Aandacht voor zelfzorg en veerkracht bij mantelzorgers

Hand van mantelzorger op schouder zorgvragende

Naasten van mensen met gevorderde kanker die meer aan zelfzorg doen en meer veerkracht hebben, ervaren minder zorglast. Dat blijkt uit onderzoek van IKNL-onderzoeker Janneke van Roij en haar collega’s, dat onlangs verscheen in het tijdschrift Supportive Care in Cancer. Bovendien laat het onderzoek zien dat het belangrijk is dat zorgverleners naasten informeren over het belang van zelfzorg.

lees verder

Nieuw bij Onderzoekbijkanker.nl: maak een trialoverzicht van je eigen regio

Op Onderzoekbijkanker.nl kun je nu zelf een regio-overzicht van trials samenstellen. Medisch specialisten en andere zorgprofessionals kunnen hier voor hun eigen ziekenhuis, regio en onderzoeksgroep studies vinden. Het regio-overzicht kan besproken worden tijdens het multidisciplinair overleg (MDO) of tijdens netwerkbijeenkomsten. Onderzoekbijkanker.nl biedt een actueel trialoverzicht van zoveel mogelijk studies die in Nederland voor patiënten toegankelijk zijn, geschreven in patiëntvriendelijke teksten waarmee zorgprofessionals patiënten kunnen informeren over mogelijke deelname aan een trial. 

lees verder

Bruikbare tools bij bijeenkomst Patiëntenparticipatie in de palliatieve fase

Bijna 70 deelnemers hadden zich aangemeld voor de themabijeenkomst over Patiëntenparticipatie, georganiseerd door PZNL op 1 juni jl. Doel was om vanuit verschillende invalshoeken voorbeelden en praktische handvatten te geven om aan de slag te gaan met patiëntenparticipatie in onderzoek, onderwijs, beleid of praktijk in de palliatieve zorg. Saskia Teunissen, bestuurder van PZNL deed een mooie aftrap met de uitspraak: ‘Nothing about me without me’.

lees verder