Prostaatkanker

Jaarlijks krijgen ongeveer 16.000 mannen in Nederland de diagnose prostaatkanker. Bekijk cijfers over incidentie, prevalentie, overleving, sterfte en behandeling uit de Nederlandse Kankerregistratie (NKR).

Wat is prostaatkanker?

Prostaatkanker is een kwaadaardige tumor in de prostaat. Het is de meest voorkomende vorm van kanker bij mannen in Nederland. Bijna een vijfde van alle nieuwe kankerdiagnoses bij mannen betreft prostaatkanker.

Risicofactoren

Leeftijd is de belangrijkste risicofactor voor prostaatkanker. Een diagnose vóór het 50ste levensjaar is zeldzaam. Rond de leeftijd van 70 jaar heeft ongeveer 1 op de 20 mannen de diagnose prostaatkanker gekregen. Op 85-jarige leeftijd geldt dit voor ongeveer 1 op de 9 mannen. Erfelijke aanleg kan het risico op prostaatkanker verhogen. Daarnaast spelen leefstijl- en omgevingsfactoren waarschijnlijk een rol. 

Bekijk het rapport 'Prostaatkanker in Nederland' uit 2026, met daarin uitgebreide informatie over onder meer behandelingen, overleving en de kwaliteit van leven van patiënten met en na prostaatkanker:

prostaat.png

Informatie voor patiënten en naasten

Patiënten en naasten vinden betrouwbare informatie over prostaatkanker op Kanker.nl en bij de Prostaatkankerstichting.

Meer kerncijfers over prostaatkanker

Via NKR Cijfers vindt u actuele cijfers over incidentie, prevalentie, stadium, overleving en sterfte. U kunt zelf selecties maken naar leeftijd, regio en jaar. Bekijk hier de cijfers over het gebruik van dure geneesmiddelen bij prostaatkanker.

Onderzoek en projecten

Gegevens uit de NKR vormen de basis voor onderzoek en projecten om de zorg te verbeteren. IKNL werkt hiervoor samen met zorgprofessionals en patiëntenorganisaties. Bekijk de projecten.

Data aanvragen uit de NKR

Onderzoekers kunnen NKR-data aanvragen voor wetenschappelijk onderzoek. Wilt u weten welke items beschikbaar zijn voor onderzoek? Bekijk de itemset NKR Prostaatkanker (pdf, 2024) en de NKR-datacatalogus.

Regiorapportages

IKNL brengt met NKR-data verschillen in diagnostiek, behandeling en verwijzingen tussen regio’s, ziekenhuizen en expertcentra in kaart. Deze inzichten worden besproken in regionale netwerken en vastgelegd in rapportages. Dit helpt om:
•    variatie in zorg inzichtelijk te maken 
•    uitkomsten tussen ziekenhuizen te vergelijken 
•    van elkaar te leren 
•    samenwerking binnen netwerken te versterken 

Contact

Bent u zorgprofessional en heeft u vragen over registratie, onderzoek of kwaliteit van zorg? Neem contact op met:
•    Katja Aben, senior onderzoeker prostaatkanker (k.aben@iknl.nl)
•    Vera Atema, adviseur prostaatkanker (v.atema@iknl.nl)
•    Denise Plönissen, expert registratie (d.plonissen@iknl.nl)



Nieuws

Impact van variatie tussen pathologielaboratoria op behandelkeuze bij prostaatkanker

uitvergroot beeld van aangekleurd pathologisch weefsel

Variatie in Gleason gradering tussen Nederlandse pathologielaboratoria heeft impact op de behandelkeuze voor prostaatkankerpatiënten. Dit blijkt uit een retrospectieve studie van arts-onderzoeker Rachel Flach (UMC Utrecht) met een bijdrage van dr. Katja Aben vanuit IKNL.

lees verder

Krachttraining bij hormoontherapie voor prostaatkanker effectief op spiercelniveau

krachttraining oudere man

Uit een recent gepubliceerde studie blijkt dat krachttraining zeer effectief is in het tegengaan van de negatieve effecten van hormoontherapie bij patiënten met prostaatkanker. De onderzoekers zijn dan ook van mening dat krachttraining standaard aan deze populatie zou moeten worden aangeboden.

lees verder

Krachttraining en eiwitsuppletie tijdens androgeendeprivatietherapie bij prostaatkanker

krachttraining oudere man op fitnesstoestel

Krachttraining verhoogt de spiermassa en spierkracht bij prostaatkankerpatiënten die androgeendeprivatietherapie ondergaan en gaat de nadelige effecten van deze behandeling tegen. Eiwitsuppletie biedt hierbij geen extra voordelen. Dit blijkt uit recent onderzoek van Lisanne Houben en Maarten Overkamp, promovendi onder begeleiding van Dr. Sandra Beijer (IKNL), Dr. Milou Beelen (Universiteit Maastricht) en Prof. Dr. Luc van Loon (Universiteit Maastricht).

lees verder

KWF honoreert ADMINISTRATE, onderzoek naar effecten nieuwe beeldvormende technieken bij diagnostiek prostaatkanker

geklede man liggend in scan

KWF honoreert onderzoeksproject ADMINISTRATE (Advanced Diagnostic Modalities in ImagiNg Impacting on diagnosiS, TReatment And paTient outcomE). In dit onderzoek zal de implementatie en klinische impact van de diagnostische prostaat-MRI en PSMA-PET/CT worden geëvalueerd. Met de verkregen inzichten kan het diagnostisch traject van prostaatkanker verder worden geoptimaliseerd en kunnen patiënten in de toekomst beter worden geïnformeerd, wat leidt tot betere gedeelde besluitvorming.

lees verder

RECOVER-studie onderzoekt behandelingen prostaatkanker

links een operatiekamer met arts die robotchirurgie toepast en rechts een operatiekamer met arts die radiotherapie toepast bij prostaatkanker

Afgelopen juni ging officieel de RECOVER-studie van start. In deze studie worden twee veelgebruikte behandelingen voor patiënten met vergevorderde prostaatkanker zonder uitzaaiingen met elkaar vergeleken; de (robot geassisteerde) operatie en uitwendige bestraling, vaak gecombineerd met hormoontherapie.

lees verder

Sterke stijging aantal urologische kankerdiagnoses in Nederland

IKNL rapport kanker in Nederland trends en prognoses tot en met 2032

De verwachte incidentie van kankersoorten neemt toe, ook voor de urologische vormen van kanker. Deze toename komt met name door de dubbele vergrijzing en verandering in leefstijlfactoren die het risico op kanker verhogen. Dit blijkt uit het recent verschenen rapport van IKNL: 'Kanker in Nederland: trends & prognoses tot en met 2032.’

lees verder

Trends en variatie in het gebruik van radiotherapie bij niet-gemetastaseerde prostaatkanker

radiotherapie-apparaat prostaatkanker

Sinds 2008 nam het gebruik van inwendige radiotherapie (brachytherapie) en radicale prostatectomie bij patiënten met gelokaliseerd laag-risico prostaatkanker af. Bij deze patiënten wordt in recente jaren steeds vaker gekozen voor een actief vervolgen beleid (active surveillance) waarmee directe behandeling - en eventuele nadelige effecten hiervan - worden uitgesteld. De toepassing van uitwendige bestraling bij gelokaliseerd laag-risico prostaatkanker is beperkt en bleef stabiel over tijd. Deze trends in de tijd worden zowel bij oudere als jongere patiënten gezien, hoewel het percentage patiënten dat geen actieve behandeling krijgt sterk toeneemt met toenemende leeftijd. Bij gelokaliseerd hoog-risico prostaatkanker en lokaal uitgebreide ziekte nam het gebruik van uitwendige radiotherapie evenals prostatectomie in recentere jaren toe. Ook hier speelt leeftijd een belangrijke rol; het aandeel uitwendige radiotherapie versus radicale prostatectomie neemt toe naarmate de leeftijd hoger wordt. Dit blijkt uit een onlangs gepubliceerde landelijke studie naar trends en variatie in radiotherapie bij niet-gemetastaseerde prostaatkanker.

lees verder

Medewerkers

Vera Atema

portretfoto dr. Vera Atema adviseur urogenitale kanker

adviseur urogenitale kanker

lees verder

Denise Plönissen

Denise Plönissen expert registratie IKNL

expert registratie urologische tumoren

lees verder

Katja Aben

dr. Katja Aben

hoofdonderzoeker

lees verder