Palliatieve zorg

Iedere dag overlijden er ongeveer 125 mensen aan kanker. Met 45.500 overlijdens per jaar zijn mensen met kanker de grootste groep van de in totaal 111.500 mensen die overlijden met een palliatieve zorgbehoefte. De verwachting is dat de groep met ongeneeslijke kanker alleen maar groter wordt, enerzijds door vergrijzing en anderzijds doordat mensen langer leven met ongeneeslijke kanker. Daarom is palliatieve zorg een belangrijk thema voor IKNL. 

Mensenmassa-(4).jpg

Als blijkt dat een patiënt met kanker niet meer zal genezen, gaat de palliatieve fase in. Hoelang de palliatieve fase duurt is voor iedereen verschillend: van enkele weken tot enkele maanden of jaren. In deze fase staan palliatieve behandeling van de ziekte en symptomen, gezamenlijke besluitvorming en proactieve zorgplanning en ondersteuning centraal.

Proactieve zorgplanning

De zorg in deze fase wordt idealiter tijdig besproken en voortdurend afgestemd op de waarden, wensen en behoeften van de patiënt en diens naasten. Dit noemen we proactieve zorgplanning. Daarbij is aandacht voor zowel lichamelijke, psychische als sociale aspecten en voor zingevingsvraagstukken, zoals is vastgelegd in het Kwaliteitskader palliatieve zorg Nederland (2017). 

Rol IKNL in de palliatieve zorg

Tijdige inzet van palliatieve zorg verbetert kwaliteit van leven en draagt bij aan waardig sterven. Welke rol speelt IKNL hierin? IKNL:

  • brengt data en inzichten samen
  • ondersteunt innovatie en onderzoek
  • stimuleert passende zorg in de laatste levensfase
  • draagt bij aan landelijke beleidsontwikkeling en kwaliteitsverbetering

Datagedreven palliatieve zorg

Landelijke cijfers over palliatieve zorg en zorg in de laatste levensfase zijn er nog weinig. Om meer inzicht te krijgen in de kwaliteit van zorg in de laatste levensfase, gebruikt IKNL landelijke databronnen, zo zijn de Kerncijfers palliatieve zorg ontstaan. 

Meer informatie 

Meer inhoudelijke informatie over palliatieve zorg (ook ook over andere diagnosegroepen dan kanker) voor zorgprofessionals is te vinden op Palliaweb. Hier vindt u onder andere hulpmiddelen, onderwijsmaterialen en opleidingen. Hier kunt u ook de palliatieve richtlijnen raadplegen.

Patiënten en hun naasten kunnen voor meer informatie terecht op Overpalliatievezorg.nl en kanker.nl 

 

 

 



Chemotherapie voor vrouwen met eierstokkanker vaak te belastend

vrouw met chemo Ruim de helft van de patiënten met eierstokkanker krijgt tijdens de chemotherapie te maken met aanpassingen in de behandeling vanwege bijwerkingen. Dat blijkt uit cijfers van het Integraal Kankercentrum Nederland (IKNL) op basis van de Nederlandse Kankerregistratie (NKR) in de periode 2019-2023. De aanpassingen – zoals dosisverlagingen, tijdelijke stops of vermindering van het aantal kuren – zijn meestal nodig vanwege hematologische en neurologische bijwerkingen. In de meeste gevallen heeft dat geen effect op de overleving. Vandaag publiceert IKNL het rapport Eierstokkanker in Nederland 2025 met daarin trends en ontwikkelingen, gefocust op de groep patiënten met een gevorderd stadium van de ziekte.   lees verder

Waardevolle inzichten uit tweede pilot proactief gegevens delen in Almere

Barbara Boerlijst Barbara Boerlijst is projectleider van het project palliatieve zorg dichter bij huis in Almere. Een project binnen het programma Positief Gezond Almere, een regionale samenwerkingsstructuur waarin zorgorganisaties, sociaal domein, gemeente en inwoners samen werken aan toekomstbestendige zorg en welzijn in de stad. Binnen dit programma worden thema’s als passende zorg, samenwerking in de wijk en digitalisering actief opgepakt. Vanuit haar rol als projectleider was Boerlijst verantwoordelijk voor de uitvoering van de pilot Proactief gegevens delen in Almere. lees verder

Tweesporenbeleid voor tijdige inzet van palliatieve zorg in hemato-oncologie: kansen en barrières in beeld

arts in gesprek met patient

Patiënten met hematologische maligniteiten krijgen minder specialistische palliatieve zorg dan patiënten met solide maligniteiten, ondanks hun vergelijkbare symptoomlast. Dat blijkt uit een kwalitatieve interviewstudie onder zestien zorgverleners uit Nederlandse ziekenhuizen, uitgevoerd door IKNL in samenwerking met UMC Utrecht, LUMC en Amsterdam UMC.

lees verder

Behandeldoel beïnvloedt reisbereidheid in de medisch-oncologische zorg niet

rijden snelweg In aansluiting op de eerder gepubliceerde landelijke flashmobstudie over de reisbereidheid van oncologische patiënten – in het Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde met als titel Hoe lang zijn patiënten bereid te reizen voor medisch-oncologische zorg? – zijn aanvullende analyses uitgevoerd naar mogelijke verschillen in reisbereidheid tussen curatief en palliatief behandelde kankerpatiënten. Er werden geen grote verschillen gevonden. lees verder

Taakomschrijving en praktijkvoorbeelden van Vast Aanspreekpunt Oncologie nu beschikbaar

beeldlogo VAP Een belangrijke mijlpaal van het project ‘Vast Aanspreekpunt (VAP) Oncologie buiten de muren van het ziekenhuis’ is behaald. Vanaf vandaag zijn de definitie en taakomschrijving van de rol van VAP Oncologie buiten de muren van het ziekenhuis en het rapport praktijkvoorbeelden beschikbaar.  lees verder

Inzicht in de vier dimensies van palliatieve zorg met het USD-4D

cover proefschrift Tom Lormans Palliatieve zorg richt zich op wat mensen nodig hebben wanneer zij leven met een ongeneeslijke ziekte. Dat gaat niet alleen over lichamelijke klachten, maar ook over wat mensen emotioneel, sociaal en spiritueel bezighoudt. Tom Lormans (UMC Utrecht/Zinzia Zorggroep) onderzocht hoe het Utrecht Symptoom Dagboek – 4 Dimensioneel (USD-4D) patiënten helpt om behoeften op deze vier vlakken te bespreken. Dit instrument maakt het makkelijker voor patiënten en zorgverleners om het gesprek aan te gaan over wat op dat moment het belangrijkste is. lees verder

Tijdige palliatieve zorg: praktische handvatten voor goede oncologische zorg

Promotie Carly Heipon

Promotieonderzoek van Carly Heipon toont aan: proactieve, multidimensionale palliatieve zorg is haalbaar én waardevol in de oncologische praktijk. De zorg voor mensen met ongeneeslijke kanker vraagt om een benadering waarin ziektegerichte en symptoomgerichte behandeling en zorg hand in hand gaan. Tijdige palliatieve zorg – afgestemd op behoeften en wensen van patiënten – draagt bij aan kwaliteit van leven, vermindering van klachten en meer tevredenheid met de zorg.

lees verder

Steun voor mensen met ongeneeslijke kanker: IKNL en IPSO werken samen aan betere informele zorg

IPSO centrum Jaarlijks sterven ruim 45.000 mensen aan kanker (Kerncijfers Palliatieve Zorg, 2023), wat ingrijpende gevolgen heeft voor hun kwaliteit van leven én die van hun naasten in de periode vóór het overlijden. Ongeneeslijk ziekzijn treft gemiddeld vier tot vijf naasten, die allemaal hun eigen vragen, onzekerheden en (toekomstig) verlies dragen. lees verder