Cijfers over baarmoederhalskanker

Incidentie baarmoederhalskanker        

Zowel het totale aantal diagnoses baarmoederhalskanker als het risico op baarmoederhalskanker, gebaseerd op het naar leeftijd gestandaardiseerde incidentiecijfer, namen tussen 1989 en 2002 af. Dit kwam vooral door de invoering van het bevolkingsonderzoek waarmee voorstadia van de ziekte worden opgespoord. Sinds 2002 is het risico weer toegenomen, met een sterkere stijging na 2016. Mogelijk komt dit door een stijging van het aantal HPV-infecties. Een langdurige infectie met het humaan papillomavirus (HPV) kan baarmoederhalskanker veroorzaken. Roken, orale anticonceptie en veel wisselende seksuele contacten kunnen de kans op een HPV-infectie vergroten of de infectie verergeren.  

Toekomstverkenning incidentie 

Naar verwachting blijft het absolute aantal diagnoses licht stijgen. 

• Sinds 2017 wordt binnen het bevolkingsonderzoek eerst getest op HPV. Door de verbeterde opsporing van zowel voorstadia als baarmoederhalskanker is de incidentie gestegen.  
• Het aantal diagnoses stijgt vooral bij vrouwen van 40 tot 59 jaar en bij vrouwen van 75 jaar en ouder. Bij vrouwen van 40 tot 59 jaar hangt dit samen met een toename in het risico op baarmoederhalskanker. Bij vrouwen van 75 jaar en ouder daalt het risico juist en speelt vooral de vergrijzing een rol in de stijging van het aantal diagnoses.  
• Bij vrouwen van 20 tot 39 jaar nemen zowel het risico als het aantal diagnoses baarmoederhalskanker naar verwachting af. Mogelijk draagt het feit dat sinds 2010 de HPV-vaccinatie onderdeel is van het Rijksvaccinatieprogramma hieraan bij. Hierdoor zal baarmoederhalskanker naar verwachting minder vaak voorkomen bij jongere generaties. De eerste gevaccineerde vrouwen bereikten in 2023 de screeningsleeftijd (30-60 jaar) van het bevolkingsonderzoek.  

Lees meer over de verwachte ontwikkeling van kankerincidentie.

Prevalentie baarmoederhalskanker

Er zijn in Nederland meer dan 3.500 vrouwen in leven die in de afgelopen vijf jaar een diagnose baarmoederhalskanker hebben gehad.

Overleving baarmoederhalskanker

Van alle vrouwen met baarmoederhalskanker is ongeveer 70% na vijf jaar nog in leven. Dertig jaar geleden lag dat percentage rond de 63%. Het gaat hierbij om de relatieve overleving. Die houdt in dat de overleving van patiënten met kanker gecorrigeerd is voor de verwachte sterfte in de Nederlandse bevolking op basis van geslacht, leeftijd en kalenderjaar.

Ander stadium, andere overleving

Bij het voorspellen van het ziektebeloop en de overleving bij baarmoederhalskanker zijn het stadium van de ziekte bij diagnose en de aanwezigheid van lymfekliermetastasen de belangrijkste factoren. De 5-jaarsoverleving varieert van circa 95% voor vrouwen met vroeg stadium ziekte tot ongeveer 15% als de ziekte is uitgezaaid naar andere delen van het lichaam.

Voor patiënten en hun naasten is op kanker.nl uitleg te vinden over de stadia van baarmoederhalskanker. Daarin wordt onder andere uitgelegd hoe de FIGO/TNM-indeling werkt. Deze indeling wordt door artsen gebruikt om het stadium van ziekte te bepalen en vormt een belangrijk uitgangspunt voor behandeling en prognose. 

Sterfte baarmoederhalskanker

In de afgelopen decennia overleden gemiddeld 200 vrouwen per jaar aan baarmoederhalskanker. Ongeveer de helft was jonger dan 60 jaar. Er is een duidelijk daling van de sterfte te zien in de afgelopen drie decennia. Dat geldt voor de sterfte die gecorrigeerd is voor groei en vergrijzing van de bevolking: 30 jaar geleden overleden nog gemiddeld 300 vrouwen per jaar aan baarmoederhalskanker. 

Toekomstverkenning sterfte 

Naar verwachting blijft het risico op overlijden aan baarmoederhalskanker de komende jaren nagenoeg gelijk en gaat het absolute aantal vrouwen dat overlijdt aan baarmoederhalskanker licht toenemen. 

• In de leeftijdsgroep van 75 jaar en ouder stijgt het aantal sterfgevallen met name, door een toename van het aantal 75-plussers in de komende 20 jaar.  
• Naar verwachting blijft het aantal sterfgevallen in de groep van 20 t/m 39 jaar gelijk. Maar omdat het aantal sterfgevallen in de leeftijdsgroep 20 t/m 39 jaar erg laag is, gaat het model voor de toekomst uit van een gelijkblijvend sterftecijfer in deze groep. Dat betekent dat alleen de ontwikkeling van de bevolking de veranderingen in het aantal sterfgevallen in deze leeftijdsgroep bepaalt. Het kan zijn dat de huidige verwachte trend een overschatting is en het aantal sterfgevallen in de toekomst daalt, in lijn met de verwachte dalende incidentie in deze leeftijdsgroep.  

Lees meer over de verwachte ontwikkeling van kankersterfte. 

Uitgezaaide baarmoederhalskanker

Voor de meest recente informatie over uitgezaaide baarmoederhalskanker, bekijk het rapport Uitgezaaide kanker 2025: cijfers, inzichten en uitdagingen.