COVID-19 en borstkanker

Het aantal nieuwe borstkankerdiagnoses is vanaf week 9 gedaald. Voor de leeftijdsgroepen jonger dan 50 en ouder dan 74 jaar lijkt een inhaalslag te zijn begonnen. Voor de leeftijdsgroep 50-74 blijft het aantal diagnoses nog achter en ligt het aantal nog niet op het niveau van het gemiddelde aantal  borstkankerdiagnoses in de weken voor de COVID-19-pandemie. Dit blijkt uit de voorlopige cijfers uit de Nederlandse Kankerregistratie op basis van de voorlopige diagnoses in de landelijke pathologiedatabase PALGA.

Ontwikkeling in aantal diagnoses: Wat zien we?

Als gevolg van de COVID-19-crisis is er vanaf week 9 een daling in het aantal diagnoses van borstkanker te zien. Het aantal diagnoses borstkanker is met de helft gedaald, van rond de 420 patiënten naar rond de 220 patiënten per week. De daling lijkt veroorzaakt te worden doordat vrouwen met klachten minder snel naar de huisarts gaan, minder snel worden doorverwezen naar het ziekenhuis of minder snel het diagnostische traject in het ziekenhuis doorlopen. Daarnaast heeft het stopzetten van het bevolkingsonderzoek in de leeftijdsgroep 50-74 grote invloed. In de groep vrouwen die buiten de screeningsleeftijd vallen is het aantal diagnoses weer toegenomen en lijkt er een inhaalslag te zijn begonnen. De cijfers van de laatst gerapporteerde weken en met name de laatste week kunnen in volgende updates nog bijgesteld worden. 

Bevolkingsonderzoek

Het bevolkingsonderzoek borstkanker is op 16 maart (week 12) stopgezet. In het bevolkingsonderzoek worden vrouwen van 50-74 jaar eens per twee jaar uitgenodigd voor een mammografie (borstfoto). Normaal gesproken wordt bij ongeveer de helft van de patiënten in de leeftijdsgroep 50-74 de borstkanker via het bevolkingsonderzoek ontdekt. We verwachten daarom dat het stopzetten van de screening leidt tot een afname van het aantal diagnoses. Omdat de gemiddelde tijd tussen de afname van de mammografie en de diagnose twee weken is, is dit effect pas zichtbaar in de cijfers vanaf week 14. Vanaf week 14 zien we inderdaad dat het aantal diagnoses in de groep vrouwen die in aanmerking komt voor het bevolkingsonderzoek (groene lijn, 50-74 jaar) sterk is gedaald, en sterker dan in de overige leeftijdsgroepen. Het aantal borstkankerdiagnoses in deze groep is nog steeds verlaagd in de recente weken.

Wat verwachten we?

Vanaf begin juli is het bevolkingsonderzoek weer opgestart maar, gezien alle veiligheidsmaatregelen rondom Corona, met een beperkte capaciteit. We verwachten eind juli mogelijk een eerste lichte toename in het aantal diagnoses, maar het zal nog niet teruggaan naar het oude niveau. Dit zal de aankomende weken vermoedelijk terug te zien zijn in de cijfers.

Tijdslijn

Monitoren

IKNL monitort de gevolgen van de COVID-19-crisis op de kankerzorg en bericht hierover op de webpagina www.iknl.nl/covid-19