Filters Filter Created with sketchtool.
  • Kankersoort
  • Stadium
  • Behandelsoort
  • Zorgfase
  • Pathologie
  • Epidemiologie
  • Onderzoeksdomein
  • Patiëntgroep

Zoekresultaten

De impact van de COVID-19 uitbraak op de diagnostiek en behandeling van kankerpatiënten Welke impact heeft de COVID-19 uitbraak de zorg voor mensen met symptomen van kanker en de zorg voor mensen met kanker. Welke factoren spelen hierbij een rol en welke lessen kunnen we leren voor de toekomst? Sinds de COVID-19 uitbraak daalde het aantal diagnoses kanker enorm. Door verminderde capaciteit en beperkende maatregelen is de toegankelijkheid, logistiek en inhoud van de zorg aangepast. Het project Covid Cancer Care NL betreft een analyse van de effecten op het hele zorgpad voor kanker om te komen tot concrete aanbevelingen bij het (re)organiseren van zorg.  iknl.nl/projecten/de-impact-van-de-covid-19-uitbraak Acute myeloïde leukemie Acute myeloïde leukemie (AML) is een zeldzame kanker: jaarlijks krijgt slechts een kleine 800 mensen deze diagnose. De incidentie van AML is gestegen over de afgelopen jaren. De overleving van patiënten met AML is ook toegenomen met de jaren, al blijft de overleving van patiënten ouder dan 70 jaar onverminderd slecht. iknl.nl/kankersoorten/hemato-oncologie/nkr-cijfers/aml Onderzoek naar nazorgplannen bij patiënten met eierstok- of baarmoederkanker Het standaard aanbieden van een (na)zorgplan aan álle patiënten met eierstok- of baarmoederkanker lijkt niet zinvol. Patiënten die actief op zoek zijn naar informatie over hun ziekte kunnen daar baat bij hebben. Echter, bij patiënten die medische informatie liever vermijden kan een (na)zorgplan zelfs leiden tot schadelijke effecten. Dat blijkt uit het proefschrift ‘Survivorship care planning. For women with a gynecological cancer: does information heal or hurt?’ van Belle de Rooij (IKNL, Tilburg University). (Na)zorgplannen dienen volgens de Rooij veel beter afgestemd te worden op de informatiebehoeften van individuele patiënten.  iknl.nl/projecten/onderzoek-naar-nazorgplannen Fewer breast and colorectal cancer diagnoses due to the COVID-19 crisis in the Netherlands Fewer breast and colorectal cancer diagnoses have been made in the Netherlands due to the COVID-19 crisis this spring. The decline in the number of diagnoses was more abundant in age groups invited to national population screening programmes, as compared to other age groups. More specifically, there was a drop of approximately one-third in breast cancer diagnoses (including its precursor) among 50-74-year-old women and approximately one-fifth in colorectal cancer diagnoses among 55-75-year-old men and women. These are the age groups that are invited to national population screening programmes in the Netherlands. Avinash Dinmohamed, Sabine Siesling, and coauthors described these findings in the Journal of Hematology & Oncology based on data from the Netherlands Cancer Registry (NCR) that relies on pathological cancer notifications via the Nationwide Histopathology and Cytopathology Data Network and Archive (PALGA). iknl.nl/en/news/fewer-breast-and-colorectal-cancer-diagnoses-due-t Cindy van den Berg - Verberkt adviseur palliatieve zorg iknl.nl/medewerkers/cindy-van-den-berg-verberkt Epidemiologie iknl.nl/onderzoek/onderzoeksdomeinen/public-health/epidemiologie Felice van Erning onderzoeker postdoc iknl.nl/medewerkers/felice-van-erning Fleur Godrie adviseur palliatieve zorg iknl.nl/medewerkers/fleur-godrie Aandacht nodig voor pijnlijke neuropathie bij overlevenden dikkedarmkanker Overlevenden van dikkedarmkanker kunnen nog jaren na de behandeling last hebben van neuropathie als gevolg van chemotherapie. Uit onderzoek van Cynthia Bonhof (IKNL, Tilburg University) en collega’s blijkt dat hierbij onderscheid gemaakt moet worden tussen pijnlijke en niet-pijnlijke neuropathie, omdat uitsluitend de pijnlijke variant samenhangt met een slechtere gezondheidsgerelateerde kwaliteit van leven. Volgens de onderzoekers dienen patiënten beter geïnformeerd te worden over de impact van pijnlijke neuropathie. iknl.nl/nieuws/2020/aandacht-nodig-voor-pijnlijke-neuropathie-bij-over PRO-RCC: Prospective Cohort - Renal Cell Carcinoma In 2020 werd Stichting PRO-RCC (Prospective cohort - Renal Cell Carcinoma) opgericht, met het doel een infrastructuur te bieden voor het verzamelen van klinische gegevens en patiëntgerapporteerde uitkomsten van nierkankerpatiënten in Nederland. Door een prospectief cohort van nierkankerpatiënten te beheren, faciliteert PRO-RCC wetenschappelijk onderzoek om de prognose en de levenskwaliteit van patiënten met nierkanker te verbeteren. Het project heeft geen vastgestelde einddatum. iknl.nl/projecten/pro-rcc Behandeling blaaskanker De grootste groep patiënten heeft een oppervlakkige tumor. Dit type tumoren is het beste te behandelen. Als de ziekte verder gevorderd is, kan die in de spierlaag van de blaas gegroeid zijn: spierinvasieve blaaskanker. Het kan ook voorkomen dat de ziekte zich al buiten de blaas heeft verspreid, bijvoorbeeld naar lymfeklieren of elders in het lichaam of dat de tumor is doorgegroeid in de buikwand. iknl.nl/kankersoorten/blaaskanker/registratie/behandeling Aandeel borstsparende operaties ’89-’15 sterk gestegen; grote regionale variatie Het aandeel patiënten met borstkanker dat een borstsparende operatie kreeg, is tussen 1989 en 2015 sterk toegenomen in Nederland. Wel bestonden er grote regionale variaties die, hoewel gedaald, nog steeds voortduren. Dat blijkt uit een landelijke studie van Marissa van Maaren (IKNL) en collega’s. De gevonden variatie duidt volgens de onderzoekers op het ontbreken van volledige consensus over de indicaties voor initiële chirurgie en onderstreept de noodzaak van implementatie van een uniforme behandel- en besluitvormingsstrategie. Andere factoren die meespelen zijn persoonlijke ervaringen van chirurgen en -zeker niet als laatste- persoonlijke voorkeuren en psychologische overwegingen van patiënten.  iknl.nl/nieuws/2018/aandeel-borstsparende-operaties-’89-’15-sterk-gest Transparantie psychosociale gevolgen en zorg bij kanker: beter inzicht in psychische, sociale en fysieke gevolgen Voor het project ‘Transparantie psychosociale gevolgen en zorg bij kanker’ heeft IKNL namens het Landelijk Overleg Psychosociale Oncologie (LOPPSOZ) aanvullende items geregistreerd in de NKR bij borst- en dikkedarmkanker en rapporteerden aan de betrokken behandelaars. De items betroffen frequentie van afname en bespreken van een signaleringsinstrument naar problemen op fysiek, psychisch en/of sociaal vlak, het type signaleringsinstrument en eventuele verwijzing naar psychosociale, paramedische en medisch specialistische revalidatiezorgverleners. Ook kregen verpleegkundig(en) (specialisten) een e-learningmodule en masterclasses aangeboden over psychische, sociale en fysieke gevolgen van kanker, basale psychosociale zorg en verwijsmogelijkheden voor  gespecialiseerde zorg. iknl.nl/projecten/psychische,-sociale-en-fysieke-gevolgen Kanker bij kinderen Jaarlijks krijgen ongeveer 600 kinderen (0 tot 18 jaar) in Nederland de diagnose kanker. Er is een groot verschil tussen kanker bij kinderen en kanker bij volwassenen. Een groot deel van de de vormen  van kinderkanker komen vooral of alleen voor bij kinderen. De behandelingen en genezingskansen zijn ook anders dan bij volwassenen. iknl.nl/kankersoorten/kanker-bij-kinderen Inge van Trigt adviseur palliatieve zorg iknl.nl/medewerkers/inge-van-trigt Neuro-endocriene neoplasie Neuro-endocriene neoplasie (NEN) is de verzamelnaam voor neuro-endocriene tumoren (NET, graad 1 en 2) en neuro-endocriene carcinomen (NEC, graad 3). Neuro-endocriene tumoren (NET) en neuro-endocriene carcinomen (NEC) zijn zeldzame aandoeningen. Zowel NET als NEC kunnen door het hele lichaam voorkomen. Een NET kan goed gedifferentieerd (graad 1) of matig gedifferentieerd (graad 2) zijn. NET komt het meest voor in het maag-darmkanaal, de alvleesklier en de longen. NET staat bekend om de relatief langzame tumorgroei. De tumor blijft daardoor vaak voor langere tijd onopgemerkt. Een NEC is een slecht gedifferentieerde tumor (graad 3), dit is een snel groeiende tumor.   iknl.nl/kankersoorten/neuro-endocriene-neoplasie News iknl.nl/en/news VOICE-studie In de VOICE studie wordt het effect van de SARS-CoV-2 vaccinatie bestudeerd bij kankerpatiënten met een solide tumor die een systemische behandeling ondergaan. De studienaam VOICE staat voor Vaccination against cOvid In CancEr. De studie wordt uitgevoerd in het Universitair Medisch Centrum Groningen (UMCG), het Erasmus Medisch Centrum (Erasmus MC) en het Nederlands Kanker Instituut / Antoni van Leeuwenhoekziekenhuis (NKI/AvL). iknl.nl/projecten/voice-studie Nieuws HPB-tumoren iknl.nl/kankersoorten/hpb-tumoren/nieuws Beleid en samenwerking Samenwerking tussen referentiecentra en verwijzende specialisten is van groot belang om de kwaliteit van zorg voor patiënten met een zeldzame vorm van kanker te verbeteren. IKNL zet zich daarom samen met zorgprofessionals, beroeps- en patiëntenverenigingen in om de zorg voor patiënten met een neuro-endocriene tumor of een neuro-endocriene carcinoom te verbeteren. iknl.nl/kankersoorten/neuro-endocriene-neoplasie/beleid-en-samenwerking Beleid en samenwerking IKNL werkt nauw samen met experts (wetenschappelijke verenigingen, beroepsgroepen en patiëntenorganisaties) om te streven naar zo hoogwaardig mogelijke zorg voor patiënten met neuro-oncologische aandoeningen. iknl.nl/kankersoorten/hersentumoren/beleid-en-samenwerking Marieke Louwman senior onderzoeker huidkanker iknl.nl/medewerkers/marieke-louwman Mariëlle Plaisier expert registratie hemato-oncologie iknl.nl/medewerkers/marielle-plaisier Beleid en samenwerking Een essentiële voorwaarde voor verbetering van de kwaliteit van zorg is intensieve samenwerking met zorgprofessionals en patiëntenverenigingen. iknl.nl/kankersoorten/hoofd-halskanker/beleid-en-samenwerking NKR De gegevens uit de Nederlandse Kankerregistratie (NKR) geven inzichten voor het verbeteren van de zorg voor mensen met kanker: hoe vaak komt kanker voor, bij welke mensen, wat is de behandeling en de prognose? De gegevens leiden tot beter inzicht, effectievere interventies en uiteindelijk tot een betere zorguitkomst voor de patiënt met kanker. iknl.nl/nkr Agora, Fibula en IKNL gaan samen in een nieuwe organisatie in de palliatieve zorg Agora, Fibula en het onderdeel palliatieve zorg van IKNL hebben in de afgelopen periode intensief samengewerkt. Het positieve resultaat daarvan vormt nu aanleiding om de krachten definitief te bundelen in een nieuwe organisatie in de palliatieve zorg. iknl.nl/nieuws/2017/agora,-fibula-en-iknl-gaan-samen-in-een-nieuwe-org Onderzoek bij huidkanker De NKR-data zijn een belangrijke bron voor wetenschappelijk onderzoek. Onderzoekers van binnen en buiten IKNL gebruiken gegevens uit de NKR voor klinisch of epidemiologisch onderzoek, zoals de in het European Journal of Cancer (maart 2018) gepubliceerde studie naar trends in incidentie van dik, dun en in situ melanoom in een aantal Europese landen. Daarnaast kunnen NKR-gegevens ook een rol spelen bij onderzoek naar en het bevorderen van (transparantie over) kwaliteit van zorg.  iknl.nl/kankersoorten/huidkanker/onderzoek Alvleesklierkanker heeft slechtste overlevingscijfers van alle kankersoorten Op 15 november is het Wereldalvleesklierkankerdag. Alvleesklierkanker heeft de slechtste overlevingscijfers van alle soorten kanker in Nederland. Het is bovendien de enige kankersoort waarbij de overleving in afgelopen decennia niet of nauwelijks is verbeterd. Met bijna 3.000 diagnoses per jaar behoort alvleesklierkanker niet tot de veel voorkomende kankersoorten, maar het aantal diagnoses stijgt. Het aantal patiënten dat overlijdt aan alvleesklierkanker is groot en overtreft naar verwachting over ruim tien jaar de sterfte aan darmkanker of borstkanker. Dat blijkt uit gegevens van de Nederlandse Kankerregistratie.  iknl.nl/nieuws/2018/alvleesklierkanker-heeft-slechtste-overlevingscijf Rob Verhoeven senior onderzoeker upper GI iknl.nl/medewerkers/rob-verhoeven Persberichten iknl.nl/over-iknl/contact/pers/persberichten Behandel dermatofibrosarcoma protuberans (DFSP) met Mohs-microchirurgie Het percentage incomplete excisies is hoog (51%) bij patiënten met dermatofibrosarcoma protuberans (DFSP) in Nederland. Ook het aandeel patiënten dat na chirurgische behandeling te maken krijgt met recidieven (10%) is klinisch relevant. Die conclusies trekken Lotte van Lee (Erasmus MC) en collega’s op basis van gegevens uit de Nederlandse Kankerregistratie (NKR) en het pathologisch anatomisch landelijk geautomatiseerd archief (PALGA). Om het aantal recidieven te verminderen, adviseren de onderzoekers de Europese richtlijn te volgen door patiënten vaker te behandelen met Mohs-microchirurgie. iknl.nl/nieuws/2020/behandel-dermatofibrosarcoma-protuberans-(dfsp)-me Behandeling en overleving van patiënten met primair effusie-lymfoom (PEL) Patiënten met primair effusie-lymfoom (PEL), een uiterst zeldzaam en agressief subtype van non-Hodgkinlymfoom, hebben ondanks de introductie van moderne chemotherapie en hoogactieve antiretrovirale therapie (HAART) nog steeds een slechte prognose. Echter, sommige patiënten die een remissie kunnen bereiken en behouden na chemotherapie in combinatie met HAART, hebben een langere overleving. Dat blijkt uit onderzoek van Avinash Dinmohamed, Otto Visser (IKNL) en collega’s met behulp van gegevens uit de Nederlandse Kankerregistratie (NKR). PEL is een ziekte die vooral, maar niet uitsluitend, voorkomt bij HIV-geïnfecteerde mannen. iknl.nl/nieuws/2018/behandeling-en-overleving-van-patienten-met-primai Cijfers huidkanker Goede registratie is hét fundament onder de kwaliteitsverbetering van de huidkankerzorg in Nederland. Met de Nederlandse Kankerregistratie (NKR) beschikt Nederland sinds 1989 over een databank met patiëntgegevens (patiënt- en tumorkenmerken), al dan niet aangevuld met gegevens over diagnostiek en behandeling.  iknl.nl/kankersoorten/huidkanker/registratie Projecten: kwaliteit van zorg iknl.nl/onderzoek/projecten/kwaliteit-van-zorg Ward Posthuma medisch adviseur iknl.nl/medewerkers/ward-posthuma Beoordelingsmethode mammogram niet van invloed op chirurgie Zowel blinde als niet-blinde dubbele beoordeling van het screeningsmammogram leidt tot vergelijkbare chirurgische behandeling voor vrouwen met door screening ontdekte borstkanker of met intervalkankers. Dat blijkt uit een studie van radioloog Roy Weber (Catharina Ziekenhuis) en collega’s gepubliceerd in Annals of Surgical Oncology. Een uitzondering op deze bevinding zijn de grotere resectievolumes van borstsparende ingrepen bij patiënten met een door screening ontdekt ductaal carcinoom in situ en het hogere aandeel borstsparende chirurgie voor intervalkankers bij niet-blinde, dubbele beoordeling. In de discussie noemen de onderzoekers mogelijke verklaringen.  iknl.nl/nieuws/2016/beoordelingsmethode-mammogram-niet-van-invloed-op Denktank ICT & Innovatie De Denktank ICT & Innovatie bespreekt mogelijkheden voor het snel-lerende zorgsysteem (rapid learning healthcare system). In deze denktank hebben experts op het gebied van kunstmatige intelligentie in de zorg zitting. Het doel is om de transitie naar snel-lerende zorgsysteem voor de kankerzorg te bespoedigen.  iknl.nl/over-iknl/innovatie/denktank-innovatie Fysiek en psychisch Mensen die kanker hebben (gehad) ervaren een verminderd lichamelijk functioneren in vergelijking met de algemene bevolking. Veelvoorkomende klachten zijn vermoeidheid, neuropathie, verminderde concentratie en geheugen, angst en depressieve klachten. iknl.nl/kanker-en-leven/gevolgen-van-kanker/fysiek-en-psychisch Klassiek Hodgkinlymfoom Klassiek hodgkinlymfoom is een zeldzame kanker die onder de hematologische maligniteiten valt. Ieder jaar krijgen zo'n 400 mensen in Nederland deze diagnose. In tegenstelling tot de meeste hematologische maligniteiten, worden er relatief veel jonge patiënten (< 40) met HL gediagnostiseerd. Hoewel de overleving voor deze jonge patiëntengroep ontzettend hoog is (tussen de 95 en 99%), blijft de overleving voor met name patiënten ouder dan 61 achter. iknl.nl/kankersoorten/hemato-oncologie/nkr-cijfers/hl Betere zorg voor zeldzame vormen van kanker door Europese samenwerking De wet waarin is vastgelegd dat alle Europese staatsburgers recht hebben op medische verzorging in een andere EU-lidstaat, biedt nieuwe mogelijkheden voor patiënten met een zeldzame kanker. Patiënten kunnen straks meer en beter gebruik maken van de expertise elders in Europa. Nederland dient daarbij als goed voorbeeld voor andere landen omdat wij hier de expertisecentra al behoorlijk inzichtelijk hebben gemaakt. Tegelijkertijd hebben wij Europa nodig omdat ons land soms te klein is om voldoende expertise op te kunnen bouwen. iknl.nl/nieuws/2015/betere-zorg-voor-zeldzame-vormen-van-kanker-door-e Incidentie prostaatkanker De incidentie ofwel het aantal nieuwe patiënten met prostaatkanker per jaar is in de afgelopen dertig jaar verdubbeld van circa 6.800 in 1989 naar bijna 13.600. In 2019 was meer dan 90% van de patiënten bij diagnose 60 jaar of ouder en ruim 30% was ouder dan 75 jaar.  iknl.nl/kankersoorten/prostaatkanker/registratie/incidentie Incidentie neuro-endocriene neoplasie In 2018 werden ruim 1.000 nieuwe patiënten gediagnosticeerd met een NET en ruim 400 patiënten met een NEC (exclusief NEC in de longen). iknl.nl/kankersoorten/neuro-endocriene-neoplasie/registratie/incidentie Informatiestandaard In nauwe samenwerking met de richtlijnwerkgroep Borstkanker van de NABON is de afgelopen jaren gewerkt aan het ontwikkelen van een informatiestandaard voor borstkanker op basis van de richtlijn en aangevuld met items waarvan artsen hebben aangegeven dat deze van belang zijn in het zorgproces. iknl.nl/kankersoorten/borstkanker/besluitvorming/informatiestandaarden Boek over ‘Markov Decision Processes’ en inzet bij follow-up borstkanker De frequentie en duur van de follow-up na behandeling van borstkanker is nog steeds onderwerp van discussie. Maarten Otten, Annemieke Witteveen en collega’s van Universiteit Twente en IKNL beschrijven in het recent verschenen boek ‘Markov Decision Processes in Practice’ een studie waarin onderzocht is hoe de follow-up van deze patiënten optimaal kan worden ingericht.  iknl.nl/nieuws/2017/boek-over-‘markov-decision-processes’-en-inzet-bij Borstkanker in Nederland: 10-jaarsprevalentie afgelopen 20 jaar verdubbeld Het aantal vrouwen in Nederland dat langer leeft na de diagnose borstkanker neemt toe. De 10-jaarsprevalentie is de afgelopen twintig jaar bijna verdubbeld, van 68.000 in 1999 naar 118.000 in 2019. Dat blijkt uit het rapport ‘borstkanker in Nederland’ dat IKNL vandaag publiceert. De overleving van borstkanker is relatief hoog, daardoor kampen echter ook meer vrouwen met gezondheidsproblemen en psychosociale klachten door de kanker en de behandeling.   iknl.nl/nieuws/2020/borstkanker-in-nederland-10-jaarsprevalentie-afgel Kanker & leven De kanker en kankerbehandeling kunnen zowel lichamelijke als emotionele gevolgen hebben. Waar iemand last van krijgt, is moeilijk te zeggen. Dat kan voor iedere patiënt anders zijn. Hieronder is weergegeven hoeveel procent van de vrouwen die behandeld zijn vanwege eierstokkanker bepaalde gevolgen ervaren. Een behandeling bestaat vaak uit een operatie met of zonder chemotherapie. iknl.nl/kankersoorten/eierstokkanker/leven-na-kanker Kanker & leven Na de behandeling van prostaatkanker kunnen patiënten late gevolgen ervaren, zoals blijvende seksuele dysfunctie en urine incontinentie, vermoeidheid en problemen met geheugen en concentratie. iknl.nl/kankersoorten/prostaatkanker/leven-na-kanker Kanker & leven Na aanvullende behandelingen, zoals chemotherapie, radiotherapie en doelgerichte therapie, kunnen patiënten late gevolgen ervaren, zoals vermoeidheid, problemen met geheugen en concentratie en neuropathie door zenuwschade. Omdat huidkanker vaak voorkomt in het gelaat en meestal chirurgisch behandeld wordt, speelt het cosmetisch resultaat van de behandeling een rol in de kwaliteit van leven van (ex-)patiënten. iknl.nl/kankersoorten/huidkanker/leven-na-kanker Borst-MRI na neo-adjuvante therapie ongeschikt ter detectie tumorresten in oksel Het maken van een borst-MRI na neo-adjuvante chemotherapie is niet geschikt om achtergebleven tumorresten in de oksel te detecteren bij borstkankerpatiënten met positieve okselklieren. Dat blijkt uit onderzoek van Maarten Beek (Amphia Ziekenhuis, Breda) en collega’s. Een borst-MRI kan volgens de onderzoekers wel zinvol zijn om patiënten te identificeren met een laag risico op metastasen in de ARM-lymfeklieren. Deze benadering kan helpen bij het selecteren van een subgroep van cN+ patiënten bij wie het sparen van de ARM-lymfeklieren tijdens lymfeklierdissectie overwogen kan worden met als doel de kans op het ontstaan van lymfoedeem en andere arm- en schouderklachten te verkleinen.  iknl.nl/nieuws/2016/borst-mri-na-neo-adjuvante-therapie-ongeschikt-ter Kanker & leven De resultaten in het rapport ‘Kankerzorg in beeld, zeldzame kanker’ blijkt dat de zeldzaamheid in het algemeen negatieve gevolgen heeft voor de gemiddelde overleving bij kanker. Iets meer dan de helft van de patiënten gediagnosticeerd met een zeldzame vorm van kanker is vijf jaar na de diagnose nog in leven. De kennis over de kwaliteit van leven van patiënten met een zeldzame vorm van kanker is beperkt.  iknl.nl/kankersoorten/zeldzame-kanker/leven-na-kanker