Voorkomen van burn-out bij zorgprofessionals in palliatieve zorg vergt meer dan individuele aanpak

Hoewel bijna alle zorgprofessionals in de palliatieve zorg zelf verschillende activiteiten ondernemen om in balans te blijven, geeft ongeveer een kwart aan dat dit onvoldoende is. Dit blijkt uit de cross-sectionele studie van Anne-Floor Dijxhoorn (IKNL) en collega’s. Om werk-gerelateerde stress en burn-out te voorkomen, zijn ook interventies nodig die gericht zijn op veranderingen binnen het team en de organisatie.

Zorgprofessionals in de palliatieve zorg ervaren hun werk als heel waardevol. Tegelijk vraagt dit werk ook veel van hen, onder andere door de vier dimensionale benadering van palliatieve zorg. Daarnaast worden zij geconfronteerd met lijden en sterven. Bijna een op de vijf van de respondenten geeft aan last te hebben (gehad) van klachten als gevolg van werk-gerelateerde stress. Dit terwijl er een groeiende behoefte is aan palliatieve zorg in de komende jaren, onder andere door vergrijzing en omdat mensen langer leven met levensbedreigende ziekten. Een gezond personeelsbestand in de palliatieve zorg is daarom van vitaal belang.

Zorgprofessionals doen zelf al veel

Van de 179 respondenten uit de studie, allen leden van de beroepsvereniging Palliactief, had 69% een gemiddelde Burn-Out score en 2% scoorde hoog of heel hoog. Verder heeft 7% zich wel eens ziek moeten melden wegens symptomen van burn-out. De zorgprofessionals die stress op het werk ervaren lopen vooral aan tegen organisatorische problemen, zoals hoge werkdruk, administratieve lasten en lange werkdagen. Anne-Floor Dijxhoorn: 'Zelf doen zorgprofessionals al van alles om hun werk-privébalans gezond te houden. Zij praten met collega’s over impactvolle gebeurtenissen en ondernemen dingen in hun vrije tijd, zoals wandelen, sporten of tuinieren. Toch geeft bijna een kwart van hen aan, dat deze individuele activiteiten niet voldoende zijn.'

Aanpak op meer niveaus nodig

Een benadering op zowel individueel als op team- en organisatieniveau is nodig om het risico op burn-out effectief te verkleinen. Waar de zorgprofessionals behoefte aan hebben is het kunnen delen van impactvolle gebeurtenissen binnen het team, zich emotioneel veilig voelen binnen hun team en een minder hoge werkdruk. Onderwijs over palliatieve zorg lijkt een beschermende factor te zijn tegen de impact van het verlenen van palliatieve zorg. De meeste respondenten in deze studie hebben ruime ervaring met het verlenen van palliatieve zorg. Dat en een hogere leeftijd, lijken eveneens van invloed te zijn op het voorkomen van werk-gerelateerde stress.

Bewustzijn en verantwoordelijkheid

Als gevolg van de huidige COVID-19-pandemie is het bewustzijn van het belang van het psychosociale welzijn van zorgprofessionals toegenomen. Veel zorgorganisaties zijn tijdens deze uitbraak begonnen met psychosociale ondersteuning van zorgverleners. Hopelijk draagt deze toegenomen bewustwording bij aan een duurzame verandering in de mindset van zorgorganisaties over hun verantwoordelijkheid bij het aanpakken van het psychosociale welzijn van hun zorgprofessionals en het voorkomen van werk-gerelateerde stress, ook in de palliatieve zorg. 

Gerelateerd

Naasten onvoldoende betrokken bij palliatieve zorg voor patiënten met uitgezaaide kanker

Profielfoto Janneke van Roij

Steeds meer mensen krijgen te maken met de gevolgen van vergevorderde kanker en palliatieve zorg. Dit heeft grote impact op de kwaliteit van leven van patiënten en dat van hun naasten. Daarbij blijkt dat het emotioneel functioneren van naasten vaak harder geraakt wordt dan dat van de patiënten zelf. Naasten ervaren echter te weinig aandacht voor hun welbevinden vanuit zorgverleners. Dat leidt ertoe dat naasten minder tevreden zijn over de zorg voor de patiënt én voor zichzelf. Door hen beter te betrekken in de zorg voor de patiënt en handreikingen te bieden voor bijvoorbeeld ontspanning, kan het welbevinden van zowel patiënt als naaste verbeteren.

lees verder

Nieuwe richtlijn Obstipatie in de palliatieve fase

man grijpt buik

De herziene richtlijn Obstipatie in de palliatieve fase is uitgebracht. Deze is tot stand gekomen op basis van knelpunten uit de praktijk en wetenschappelijke literatuur over dit onderwerp. De multidisciplinaire werkgroep heeft aanvullend aanbevelingen geformuleerd die aansluiten bij de praktijk.

lees verder