Voorkomen van burn-out bij zorgprofessionals in palliatieve zorg vergt meer dan individuele aanpak

Hoewel bijna alle zorgprofessionals in de palliatieve zorg zelf verschillende activiteiten ondernemen om in balans te blijven, geeft ongeveer een kwart aan dat dit onvoldoende is. Dit blijkt uit de cross-sectionele studie van Anne-Floor Dijxhoorn (IKNL) en collega’s. Om werk-gerelateerde stress en burn-out te voorkomen, zijn ook interventies nodig die gericht zijn op veranderingen binnen het team en de organisatie.

Zorgprofessionals in de palliatieve zorg ervaren hun werk als heel waardevol. Tegelijk vraagt dit werk ook veel van hen, onder andere door de vier dimensionale benadering van palliatieve zorg. Daarnaast worden zij geconfronteerd met lijden en sterven. Bijna een op de vijf van de respondenten geeft aan last te hebben (gehad) van klachten als gevolg van werk-gerelateerde stress. Dit terwijl er een groeiende behoefte is aan palliatieve zorg in de komende jaren, onder andere door vergrijzing en omdat mensen langer leven met levensbedreigende ziekten. Een gezond personeelsbestand in de palliatieve zorg is daarom van vitaal belang.

Zorgprofessionals doen zelf al veel

Van de 179 respondenten uit de studie, allen leden van de beroepsvereniging Palliactief, had 69% een gemiddelde Burn-Out score en 2% scoorde hoog of heel hoog. Verder heeft 7% zich wel eens ziek moeten melden wegens symptomen van burn-out. De zorgprofessionals die stress op het werk ervaren lopen vooral aan tegen organisatorische problemen, zoals hoge werkdruk, administratieve lasten en lange werkdagen. Anne-Floor Dijxhoorn: 'Zelf doen zorgprofessionals al van alles om hun werk-privébalans gezond te houden. Zij praten met collega’s over impactvolle gebeurtenissen en ondernemen dingen in hun vrije tijd, zoals wandelen, sporten of tuinieren. Toch geeft bijna een kwart van hen aan, dat deze individuele activiteiten niet voldoende zijn.'

Aanpak op meer niveaus nodig

Een benadering op zowel individueel als op team- en organisatieniveau is nodig om het risico op burn-out effectief te verkleinen. Waar de zorgprofessionals behoefte aan hebben is het kunnen delen van impactvolle gebeurtenissen binnen het team, zich emotioneel veilig voelen binnen hun team en een minder hoge werkdruk. Onderwijs over palliatieve zorg lijkt een beschermende factor te zijn tegen de impact van het verlenen van palliatieve zorg. De meeste respondenten in deze studie hebben ruime ervaring met het verlenen van palliatieve zorg. Dat en een hogere leeftijd, lijken eveneens van invloed te zijn op het voorkomen van werk-gerelateerde stress.

Bewustzijn en verantwoordelijkheid

Als gevolg van de huidige COVID-19-pandemie is het bewustzijn van het belang van het psychosociale welzijn van zorgprofessionals toegenomen. Veel zorgorganisaties zijn tijdens deze uitbraak begonnen met psychosociale ondersteuning van zorgverleners. Hopelijk draagt deze toegenomen bewustwording bij aan een duurzame verandering in de mindset van zorgorganisaties over hun verantwoordelijkheid bij het aanpakken van het psychosociale welzijn van hun zorgprofessionals en het voorkomen van werk-gerelateerde stress, ook in de palliatieve zorg. 

Gerelateerd

Ontwarren van de relatie tussen ziekteperceptie en kwaliteit van leven

verdrietig ouder echtpaar zit bij elkaar

Kwaliteit van leven is een belangrijke, maar complexe uitkomst van zorg voor patiënten met gevorderde kanker. Het houdt zowel verband met fysieke en psychosociale symptomen, als met de ziektepercepties van patiënten. Ziektepercepties zijn de persoonlijke ideeën die iemand heeft ontwikkeld om zijn of haar ziekte te duiden of begrijpen. Het is onduidelijk hoe ziektepercepties de kwaliteit van leven van patiënten beïnvloeden. Daarom onderzochten Floortje Mols en haar collega’s de interveniërende rol van angst en depressie in de relatie tussen ziekteperceptie en kwaliteit van leven.

lees verder

Bruikbare tools bij bijeenkomst Patiëntenparticipatie in de palliatieve fase

Bijna 70 deelnemers hadden zich aangemeld voor de themabijeenkomst over Patiëntenparticipatie, georganiseerd door PZNL op 1 juni jl. Doel was om vanuit verschillende invalshoeken voorbeelden en praktische handvatten te geven om aan de slag te gaan met patiëntenparticipatie in onderzoek, onderwijs, beleid of praktijk in de palliatieve zorg. Saskia Teunissen, bestuurder van PZNL deed een mooie aftrap met de uitspraak: ‘Nothing about me without me’.

lees verder