Mondmasker en handschoenen op begraafplaats

COVID-19-maatregelen geen significante impact op welzijn van nabestaanden

Uit recent onderzoek in Palliative Medicine blijkt dat de COVID-19-pandemie tot op heden geen significante impact heeft op de kwaliteit van leven van nabestaanden van patiënten met gevorderde kanker. IKNL-onderzoeker Laurien Ham en haar team vergeleken hiervoor kwaliteit van leven data van nabestaanden van vóór de pandemie met data tijdens de pandemie. Het team benadrukt dat ondersteuning van nabestaanden wel noodzakelijk blijft en dat vervolgonderzoek naar langetermijngevolgen nodig is.

Het overlijden van een naaste is een van de meest stressvolle gebeurtenissen in een mensenleven. De COVID-19-pandemie, met de daarbij behorende maatregelen, beïnvloedt het proces van sterven en rouw. Denk aan een beperkt aantal bezoekers op een begrafenis, het houden van 1,5 meter afstand of het niet kunnen nemen van afscheid door quarantaine. Het rouwproces is erg belangrijk en wordt mogelijk negatief beïnvloed door dit soort COVID-19-maatregelen. ‘Dit kan resulteren in meer mensen die leiden aan een depressie of traumatische rouw, wat uiteindelijk de druk op de zorg kan vergroten’, verklaart Laurien Ham. Daarom vergeleek zij samen met haar team of de kwaliteit van leven van nabestaanden ten tijde van de pandemie lager was dan vóór de pandemie. Zo konden ze achterhalen of aanvullende steun voor nabestaanden tijdens de pandemie nodig is.

eQuipe-studie

Om dit te onderzoeken vergeleek het onderzoeksteam ingevulde vragenlijsten over kwaliteit van leven, sociale steun en zelfzorg. In totaal vulden 44 nabestaanden de vragenlijsten in vóór de pandemie en 47 tijdens de pandemie. De vragenlijsten waren onderdeel van de overkoepelende eQuipe-studie, een onderzoek naar ervaren kwaliteit van zorg en leven bij mensen met gevorderde kanker en hun naasten.

Geen verschil in kwaliteit van leven

Uit het onderzoek bleek dat de COVID-19-pandemie geen invloed heeft op de kwaliteit van leven van nabestaanden van patiënten met gevorderde kanker. Deze resultaten verschillen van vergelijkbare studies, waar ze wel een significant verschil vonden. Volgens onderzoeker Laurien Ham zijn hiervoor een aantal verklaringen. ‘In tegenstelling tot de meeste studies, zijn de patiënten in onze studie niet overleden aan COVID-19, maar aan kanker. Het overlijden was verwacht, waardoor de nabestaanden beter waren voorbereid op het verlies van hun geliefde.’

‘Daarnaast is het grootste deel van de patiënten in onze studie thuis overleden,’ vervolgt Ham, ‘zonder de strenge regels van ziekenhuizen en verpleeghuizen’. Verder heeft eerder onderzoek al aangetoond dat gedwongen isolatie ook een positief effect kan hebben op nabestaanden, omdat ze op deze manier tijd en ruimte hebben om te rouwen en een passende coping strategie te vinden.

Het is belangrijk dat palliatieve zorgprofessionals, rouwtherapeuten en beleidsmakers aandacht (blijven) geven aan de ondersteuning van nabestaanden.

Toekomst

‘De belangrijkste volgende stap is kijken naar de langetermijneffecten van de COVID-19-pandemie op de kwaliteit van leven van nabestaanden,’ vertelt Ham. ‘Daarnaast zijn we van mening dat er nog verbeteringen mogelijk zijn in de ondersteuning van nabestaanden, ongeacht de COVID-19 pandemie.’

  • Ham, L., Fransen, H. P., van den Borne, B., Hendriks, M. P., van Laarhoven, H. W., van der Padt-Pruijsten, A., ... & van de Poll–Franse, L. (2021). Bereaved relatives’ quality of life before and during the COVID-19 pandemic: Results of the prospective, multicenter, observational eQuiPe study. Palliative Medicine, 02692163211034120.
Gerelateerd

Inspirerende kick-off bijeenkomst van BlueBerry! Op naar een blauwdruk voor het EURACAN-register voor zeldzame kankers

De BlueBerry Kick-off bijeenkomst vond plaats op 22 november jl. De komende twee jaar zullen Europese medische centra en organisaties samenwerken om een blauwdruk op te stellen voor een duurzaam, schaalbaar en impactvol EURACAN-register voor zeldzame kankers. EURACAN is het Europese referentienetwerk voor volwassen patiënten met zeldzame vaste kankers. Om dergelijke zeldzame kankers beter te begrijpen en te behandelen is Europese samenwerking essentieel. Daarom financierde KWF Kankerbestrijding BlueBerry om een Europees register voor zeldzame kankers op te zetten.

lees verder

Gespreksagenda Hersentumoren gelanceerd

De Gespreksagenda Hersentumoren is gelanceerd. Dit gebeurde op 17 november tijdens het najaarsoverleg voor verpleegkundigen van de Landelijke Werkgroep Neuro-Oncologie (LWNO-v). De Gespreksagenda is een hulpmiddel voor het gesprek tussen patiënten, hun naasten en zorgverleners over hersentumoren. Verpleegkundig specialisten en gespecialiseerde verpleegkundigen, medisch specialisten, patiënten en hun naasten hebben samen met het team neuro-oncologie van IKNL de Gespreksagenda Hersentumoren opgesteld en ontwikkeld. Het is bedoeld om zowel de screening van psychosociale en praktische problemen, als de zorg hierbij voor patiënten met een hersentumor en hun naasten te verbeteren. Door de inzet ervan wordt optimale begeleiding en ondersteuning op maat gefaciliteerd.

lees verder