Leven met en na kanker

Meer dan een miljoen mensen leven met en na kanker in Nederland. Zij kregen in de afgelopen twintig jaar de diagnose kanker. Veel van hen genezen. Toch houden veel mensen last van de gevolgen van de ziekte en de behandeling. Daarom gaat het bij kanker niet alleen om overleving, maar ook om kwaliteit van leven en het omgaan met de (late) gevolgen. Zorg voor die gevolgen hoort vanaf het moment van diagnose een vast onderdeel te zijn van de oncologische zorg.

Gegevens over kwaliteit van leven  

IKNL verzamelt gegevens over de gevolgen van kanker en de behandelingen daarvan. Dit doen we onder meer met vragenlijsten voor mensen die leven met of na kanker, de zogenoemde patient-reported outcome measures (PROMs). Samen met Tilburg University ontwikkelde IKNL hiervoor het patiëntenvolgsysteem PROFIEL.  

  • We voeren sinds 2004 doorlopend grootschalig populatie-gebaseerd onderzoek uit naar de impact van kanker op het dagelijks leven van patiënten.  
  • We stellen steeds meer gegevens (o.a. per kankersoort) beschikbaar. Zorgprofessionals vinden de informatie via de website van IKNL en steeds vaker ook via regiorapportages. Patiënten vinden achtergrondinformatie via websites van kankerpatiëntenorganisaties en kanker.nl.  
  • De gegevens die verzameld zijn in de PROFIEL-studies zijn op te vragen voor aanvullende wetenschappelijke onderzoeksvragen. Via een gegevensaanvraag kunnen deze gegevens aangevraagd worden. 

Zo spelen we in op de groeiende behoefte aan betrouwbare informatie en cijfers over kwaliteit van leven en bijwerkingen bij mensen die leven met of na kanker.  

Voor vragen over PROMs-data kunt u contact opnemen via profielstudie@iknl.nl.  

Samenwerking binnen de Taskforce Cancer Survivorship Care 

IKNL werkt voor dit thema intensief samen met de Taskforce Cancer Survivorship Care. In dit samenwerkingsverband bundelen zorgprofessionals, onderzoekers, beleidsmakers en patiëntenorganisaties hun kennis en ervaring om passende zorg voor mensen met en na kanker mogelijk te maken. De taskforce wil naast brede bewustwording over de problemen waar deze mensen mee te maken hebben, ook de organisatie van de zorg verder verbeteren, door deze waar mogelijk te ondersteunen met data. Daarmee dragen we bij aan volwaardige deelname aan de maatschappij voor patiënten tijdens én na de behandeling van kanker.  

De taskforce richt zich momenteel op twee deelthema's:  

  • Netwerkvorming: IKNL ondersteunt integrale oncologische netwerkzorg met datagedreven tools, onderzoek en advies. Daarbij combineren we gegevens uit de Nederlandse Kankerregistratie (NKR) met kwaliteit van leven-data uit PROFIEL. Samen met LOPPSOZ verkennen we hoe deze gegevens gekoppeld aan data uit de oncologiezorgnetwerken kunnen worden ingezet om oncologiezorgnetwerken te monitoren en te verbeteren. 
  • Late- en langetermijngevolgen: Ons doel is een lerend zorgsysteem op basis van een Kwaliteit van Leven-datahub. Deze is nog in ontwikkeling, maar nu al ontsluiten we PRO-data via de websites van IKNL en kanker.nl bijvoorbeeld regiorapportages voor tumornetwerken. Een voorbeeld is het verbeteren van de continuïteit en kwaliteit van nazorg voor patiënten met zeldzame gynaecologische kankers. Tevens stellen we nu al data beschikbaar voor aanvullend onderzoek. 

De taskforce ontwikkelde het Nationaal Actieplan Kanker & Leven. Dit plan beschrijft welke maatschappelijke visie, strategie en stappen nodig zijn om de zorg voor mensen die leven met en na kanker te verbeteren op lichamelijk, psychisch en sociaal-maatschappelijk gebied. Het legt de basis voor een toekomstbestendige organisatie van de zorg, op de juiste plek, op het juiste moment en door de juiste persoon.  

Bekijk meer specifieke projecten op het gebied van leven met en na kanker. 

Voor vragen over het Nationaal Actieplan Kanker & Leven en de Taskforce Cancer Survivorship Care kunt u contact opnemen met Miranda Velthuis. 



Steun voor mensen met ongeneeslijke kanker: IKNL en IPSO werken samen aan betere informele zorg

IPSO centrum Jaarlijks sterven ruim 45.000 mensen aan kanker (Kerncijfers Palliatieve Zorg, 2023), wat ingrijpende gevolgen heeft voor hun kwaliteit van leven én die van hun naasten in de periode vóór het overlijden. Ongeneeslijk ziekzijn treft gemiddeld vier tot vijf naasten, die allemaal hun eigen vragen, onzekerheden en (toekomstig) verlies dragen. lees verder

Promotieonderzoek brengt effectiviteit longkankerbehandelingen in de praktijk in kaart

cover proefschrift Rolof Gijtenbeek Welke behandelingen bieden patiënten met uitgezaaide longkanker daadwerkelijk overlevingswinst? En hoe ervaren langetermijnoverlevers hun kwaliteit van leven? Longarts Rolof Gijtenbeek (Frisius MC) deed promotieonderzoek naar deze vragen aan de hand van data uit de Nederlandse Kankerregistratie (NKR), patiëntinterviews en een systematische literatuuranalyse. Zijn onderzoek biedt belangrijke inzichten voor behandelkeuzes bij zowel fitte als kwetsbare patiënten met niet-kleincellige longkanker. lees verder

Realworlddata nodig voor realistischere prognoses bij uitgezaaide dikkedarmkanker

proefschriftcover Patricia Hamers met een vogel op een takje Data uit klinische trials suggereren dat de overleving van patiënten met uitgezaaide dikkedarmkanker de laatste decennia sterk verbeterde, maar promotieonderzoek van Patricia Hamers (UMCU) laat zien dat deze bevindingen zich niet vertalen naar een real-worldpatiëntenpopulatie. Ze maakte daarbij gebruik van data uit de Nederlandse Kankerregistratie, Palga en PLCRC. Ze pleit daarom voor het gebruik van realworlddata (RWD) om representatieve en betrouwbare inzichten te krijgen in behandeluitkomsten en realistischere prognoses te kunnen schetsen. lees verder

De perceptie van prognose verandert in het laatste levensjaar van patiënten met gevorderde kanker

vrouw met hoofddoek in gesprek

Het is bekend dat patiënten met gevorderde kanker die zich bewust zijn van hun prognose meer geneigd zijn hun ziekte te accepteren en actief betrokken te zijn bij vroegtijdige zorgplanning. We weten ook dat maar een klein deel van deze patiënten zich bewust is van hun beperkte prognose, maar er is relatief weinig bekend over de verandering in deze bewustwording in het laatste levensjaar.

lees verder

Inschrijving congres Kanker & Leven 20 juni 2025 geopend

Congres kanker en leven 2025

De inschrijving van het congres Kanker & Leven op 20 juni 2025 is geopend! Voor deze editie werkt het Nationaal Programma Palliatieve Zorg II (NPPZ II) intensief mee aan het middagprogramma. We nodigen u van harte uit om erbij te zijn. Schrijf snel in en maak gebruik van de vroegboekkorting tot 18 april 2025.

lees verder

Start regionale implementatieprojecten Vast Aanspreekpunt Oncologie buiten de muren van het ziekenhuis

patient en zorgverlener in gesprek Vanaf september zijn vijf regionale projecten gestart met de implementatie van een Vast Aanspreekpunt (VAP) Oncologie buiten de muren van het ziekenhuis met financiering door Stichting Vrienden Integrale Oncologische Zorg (VIOZ) en KWF Kankerbestrijding. Als penvoerder van dit project begeleidt IKNL namens de Taskforce Cancer Survivorship Care de vijf geselecteerde projecten en ondersteunt hen bij de implementatie op landelijk niveau. lees verder

Impact is... zicht krijgen op alle facetten van kwaliteit van leven bij kanker

Lonneke van de Poll In de rubriek 'Impact maken, hoe doe je dat eigenlijk' vertelt professor dr. Lonneke Van de Poll wat de maatschappelijke waarde is van onderzoek naar kwaliteit van leven en hoe zij samen met een team van collega’s hieraan heeft bijgedragen. lees verder

Jongvolwassenen met kanker kunnen nu hun bijwerkingen monitoren met de SYMPRO BijKanker app

jongvolwassen gebruiken SYMPRO BijKanker app

Behandelingen met systemische therapie kunnen veel bijwerkingen geven. Om gemakkelijk bijwerkingen digitaal en gestandaardiseerd vast te leggen, heeft IKNL een app ontwikkeld: de SYMPRO BijKanker app. Deze app wordt al in veel ziekenhuizen in studieverband gebruikt. Nu is de app ook beschikbaar voor jongvolwassenen met kanker (AYA’s) die meer grip willen krijgen op hun bijwerkingen. Zij kunnen de app zonder koppeling met het behandelend ziekenhuis gebruiken. In dit project werkt IKNL samen met Tilburg University, AVL/NKI en AYA Zorgnetwerk.

lees verder