Vrouw in wachtruimte

Eén op de vijf patiënten met spierinvasief blaaskanker krijgt geen tumorgerichte behandeling

Eén op de vijf patiënten met spierinvasieve blaaskanker zonder afstandsmetastasen krijgt geen tumorgerichte behandeling. Uit recent onderzoek van de 'BlaaskankerZorg In Beeld' studiegroep (BlaZIB) bleek dat de leeftijd van de patiënt een belangrijke rol speelt in het al dan niet behandelen van deze onderbelichte patiëntengroep. Dat schrijft het team van onderzoekers, waaronder twee IKNL’ers, in het tijdschrift BJUI. De overleving van zowel onbehandelde patiënten jonger dan 75, als 75 jaar en ouder, was beduidend slechter dan die van behandelde patiënten in dezelfde leeftijdsgroep met prognostisch vergelijkbare patiënt- en tumorkarakteristieken. Of patiënten wel of niet behandeld werden, verschilde per ziekenhuis. Het team concludeert dat een deel van deze patiënten mogelijk onterecht niet behandeld wordt.  

In dit onderzoek zijn alle patiënten geïdentificeerd die tussen 2009 en 2018 zijn gediagnosticeerd met spierinvasieve blaaskanker zonder afstandsmetastasen (cT2-4a,N0/X,M0/X) en opgenomen in de Nederlandse Kankerregistratie (NKR). Voor patiënten gediagnosticeerd tussen 1 november 2017 en 1 november 2019 werd als onderdeel van het landelijke populatie-gebaseerde BlaZIB-cohort extra informatie verzameld. Het team onderzocht welke factoren samenhingen met de keuze om niet te behandelen, zoals leeftijd of de algemene fitheid van een patiënt (performance status). Daarnaast werden onbehandelde patiënten gematcht met behandelde patiënten met vergelijkbare patiënt- en tumorkarakteristieken. Zo kon het team onderzoeken of er verschil was in de overleving van behandelde versus onbehandelde patiënten.  

Wel of niet behandelen: afhankelijk van leeftijd 

Het percentage onbehandelde patiënten nam toe met toenemende leeftijd. Bij patiënten jonger dan 75 jaar werd 10% niet behandeld. Terwijl dit percentage bij patiënten ouder dan 75 jaarsteeg naar 34%. In de groep patiënten onder de 75 jaar waren algemene fitheid, nierfunctie en een hoger ziektestadium significant geassocieerd met het niet behandeld worden. In de groep van 75 jaar en ouder bleek leeftijd ook significant geassocieerd. De mediane overleving van onbehandelde patiënten was iets meer dan 6 maanden (6,4; betrouwbaarheidsinterval: 5,1-7,3), terwijl de mediane overleving van behandelde patiënten 16 maanden was (betrouwbaarheidsinterval: 13,5-19,1). De overleving blijkt dus significant slechter als patiënten geen behandeling krijgen. Dit verschil in overleving bleef bestaan, ook na correctie voor prognostische verschillen tussen behandelde en niet-behandelde patiënten.

Verschillen tussen ziekenhuizen 

Daarnaast onderzocht het team wat de kans was om wel of niet behandeld te worden per ziekenhuis. Zo konden ze zien of er verschillen bestaan tussen ziekenhuizen. De ziekenhuisvariatie was het grootst bij patiënten die ouder waren dan 75 jaar. Zelfs na correctie voor verschillende factoren, zoals leeftijd, algemene fitheid of ziektestadium, varieerde de ziekenhuis specifieke kans om niet behandeld te worden tussen de 37-69%.  

Biologische leeftijd van patiënt

Uit het huidige onderzoek blijkt dat leeftijd een belangrijke rol speelt in de keuze om patiënten met spierinvasieve blaaskanker niet te behandelen. Toch was de overleving van zowel onbehandelde patiënten jonger dan 75 als 75 jaar en ouder beduidend slechter dan die van behandelde patiënten in dezelfde leeftijdsgroep met prognostisch vergelijkbare patiënt- en tumorkarakteristieken. Gezien dit verschil in overleving en de aanzienlijke variatie tussen ziekenhuizen, is het mogelijk dat in de huidige klinische praktijk een deel van de patiënten onterecht niet behandeld wordt. Daarom zou, naast patiënten voorkeur, niet de kalenderleeftijd, maar de biologische leeftijd van de patiënt moeten worden meegewogen in de behandelkeuze. 

Bron 

BlaZIB 

  • De BlaZIB-studie is gefinancierd door KWF (2015–7914). 
  • Lees hier meer over BlaZIB of kijk op www.blazib.nl
Gerelateerd

Lagere sterfte bij hoger aantal radicale cystectomieën in een ziekenhuis

Wat is het minimale aantal blaasverwijderingen bij blaaskanker (radicale cystectomieën) dat een ziekenhuis zou moeten uitvoeren? Daarover bestaat discussie, zowel binnen Europa als binnen Nederland. De 'BlaaskankerZorg in Beeld' studiegroep (BlaZIB) onderzocht de relatie tussen ziekenhuisvolume en postoperatieve sterfte. Een aantal van meer dan dertig radicale cystectomieën per jaar in een ziekenhuis was gerelateerd aan een lagere sterfte. De laagste risico's op postoperatieve mortaliteit werden waargenomen bij de ziekenhuizen met de hoogste behandelvolumes.

lees verder

Blaaskanker bij vrouwen: alleen eerste twee jaar na diagnose hoger sterfterisico

Alleen eerste twee jaar na diagnose oversterfte door blaaskanker bij vrouwen

Vrouwen met blaaskanker hebben alleen in de eerste twee jaar na diagnose een hoger risico om te overlijden aan deze ziekte dan mannen. In de jaren daarna is het sterfterisico van mannen en vrouwen vergelijkbaar, zo blijkt uit onderzoek van Anke Richters (IKNL) en collega’s. Dat betekent dat bij vrouwen sprake is van een onderschatting van de oversterfte in de eerste twee jaar na diagnose. Mogelijk is een agressievere behandeling van vrouwen met blaaskanker gerechtvaardigd.

lees verder