Kankerbehandelingen tijdens covid-19-pandemie

In verband met de COVID-19-uitbraak zijn door de wetenschappelijke verenigingen behandelprotocollen voor kankerpatiënten aangepast, zowel om de risico’s op COVID-19-besmetting voor patiënten zo laag mogelijk te houden als om de meest noodzakelijke zorg te prioriteren. In lijn met het gedaalde aantal diagnoses is het aantal operatieve ingrepen bij kanker in het voorjaar gedaald, dat blijkt uit gegevens die DHD en IKNL samenbrachten.

Vanaf week 12 (eind maart) waren er een kwart minder operatieve ingrepen dan in het gemiddelde van week 2 t/m 8. Vanaf medio mei (week 20) is het aantal operatieve ingrepen weer gestegen.

Bij hormoontherapie, bestraling en immunotherapie is hetzelfde patroon te zien als bij de operatieve ingrepen. Het kleinste effect is er bij de behandeling met chemotherapie: vanaf week 12 is een kleine daling zichtbaar, maar in de daarop volgende weken treedt er weer herstel op. De onderstaande figuren laten het aantal behandelde patiënten zien. Het kan zijn dat op basis van de aangepaste protocollen de dosering of het aantal giften/fracties of kuren van chemotherapie, immunotherapie, hormoontherapie en bestraling anders zijn dan voor de coronacrisis.

Zorg op afstand

Alle zorg die op afstand kan, wordt zoveel mogelijk buiten het ziekenhuis gehouden. Het aantal telefonische en beeldconsulten is daardoor flink gestegen, terwijl de herhaal-polikliniekbezoeken sterk zijn afgenomen.

 

Tweede golf

Door het stijgende aantal opnames van patiënten met COVID-19 hebben ziekenhuizen dit najaar de planbare zorg opnieuw deels afgeschaald. Ook zijn er weer minder verwijzingen vanuit huisartsen naar het ziekenhuis. Naar verwachting zijn de eventuele effecten hiervan op het aantal kankerdiagnoses in de cijfers van november zichtbaar. De cijfers komen medio december beschikbaar

Monitoring effecten van latere diagnose

Het is nog niet te zeggen of door de vertraging in diagnostiek kanker vaker in latere stadia wordt gediagnosticeerd. Bij een diagnose in een later stadium van kanker kan een zwaardere behandeling nodig zijn en kan de kans op overleving verminderd zijn. Of de gewijzigde behandelprotocollen gevolgen hebben voor de uitkomsten is evenmin duidelijk. De gevolgen van de COVID-19-epidemie op het aantal kankerdiagnoses, behandelpatronen en uiteindelijk ook de uitkomsten zal IKNL blijven monitoren, in samenwerking met Pathologisch-Anatomisch Landelijk Geautomatiseerd Archief (PALGA) en DHD, in nauwe afstemming met de partners van de landelijke Taskforce Oncologie en de Nederlandse Zorgautoriteit.

categorie: COVID-19
Gerelateerd

Analyse cijfers coronapandemie: diagnoses darmkanker snel weer op niveau na herstart bevolkingsonderzoek

Het bevolkingsonderzoek werd tijdens de eerste coronagolf tijdelijk stopgezet

Gedurende de eerste coronagolf daalde de darmkankerincidentie sterk, wat vooral toe te schrijven is aan het stopzetten van het bevolkingsonderzoek darmkanker. Na herstart van het bevolkingsonderzoek nam de darmkankerincidentie echter weer snel toe, mede door het opschroeven van de coloscopiecapaciteit. Dat blijkt uit onderzoek van het Covid Cancer NL consortium, dat gepubliceerd is in het European Journal of Cancer.

lees verder

Covid-19 en kanker update december

In 2021 zagen we geen negatief effect van de coronaepidemie op het aantal nieuwe kankerdiagnoses. Het aantal diagnoses is gestegen in lijn met de gebruikelijke stijging van ongeveer 2% per jaar door de toenemende vergrijzing en de bevolkingsgroei. Daarnaast was er waarschijnlijk een inhaaleffect van diagnoses die in 2020 niet waren gesteld. De beschikbare stadiumgegevens van tumoren waarvan de diagnoses gesteld zijn in 2020 laten geen significante verschuiving zien naar hogere stadia van kanker bij diagnose. Bij de cijfers over behandelingen zien we dat de maatregelen en adviezen vanuit de wetenschappelijke verenigingen veelal zijn opgevolgd.

lees verder