Kankerbehandelingen tijdens covid-19-pandemie

In verband met de COVID-19-uitbraak zijn door de wetenschappelijke verenigingen behandelprotocollen voor kankerpatiënten aangepast, zowel om de risico’s op COVID-19-besmetting voor patiënten zo laag mogelijk te houden als om de meest noodzakelijke zorg te prioriteren. In lijn met het gedaalde aantal diagnoses is het aantal operatieve ingrepen bij kanker in het voorjaar gedaald, dat blijkt uit gegevens die DHD en IKNL samenbrachten.

Vanaf week 12 (eind maart) waren er een kwart minder operatieve ingrepen dan in het gemiddelde van week 2 t/m 8. Vanaf medio mei (week 20) is het aantal operatieve ingrepen weer gestegen.

Bij hormoontherapie, bestraling en immunotherapie is hetzelfde patroon te zien als bij de operatieve ingrepen. Het kleinste effect is er bij de behandeling met chemotherapie: vanaf week 12 is een kleine daling zichtbaar, maar in de daarop volgende weken treedt er weer herstel op. De onderstaande figuren laten het aantal behandelde patiënten zien. Het kan zijn dat op basis van de aangepaste protocollen de dosering of het aantal giften/fracties of kuren van chemotherapie, immunotherapie, hormoontherapie en bestraling anders zijn dan voor de coronacrisis.

Zorg op afstand

Alle zorg die op afstand kan, wordt zoveel mogelijk buiten het ziekenhuis gehouden. Het aantal telefonische en beeldconsulten is daardoor flink gestegen, terwijl de herhaal-polikliniekbezoeken sterk zijn afgenomen.

 

Tweede golf

Door het stijgende aantal opnames van patiënten met COVID-19 hebben ziekenhuizen dit najaar de planbare zorg opnieuw deels afgeschaald. Ook zijn er weer minder verwijzingen vanuit huisartsen naar het ziekenhuis. Naar verwachting zijn de eventuele effecten hiervan op het aantal kankerdiagnoses in de cijfers van november zichtbaar. De cijfers komen medio december beschikbaar

Monitoring effecten van latere diagnose

Het is nog niet te zeggen of door de vertraging in diagnostiek kanker vaker in latere stadia wordt gediagnosticeerd. Bij een diagnose in een later stadium van kanker kan een zwaardere behandeling nodig zijn en kan de kans op overleving verminderd zijn. Of de gewijzigde behandelprotocollen gevolgen hebben voor de uitkomsten is evenmin duidelijk. De gevolgen van de COVID-19-epidemie op het aantal kankerdiagnoses, behandelpatronen en uiteindelijk ook de uitkomsten zal IKNL blijven monitoren, in samenwerking met Pathologisch-Anatomisch Landelijk Geautomatiseerd Archief (PALGA) en DHD, in nauwe afstemming met de partners van de landelijke Taskforce Oncologie en de Nederlandse Zorgautoriteit.

categorie: COVID-19
Gerelateerd

Minder diagnoses en behandelingen voor kanker door covid-19-epidemie

Door de coronacrisis zijn er in het voorjaar van 2020 minder kankerdiagnoses gesteld, ook waren er minder operatieve ingrepen voor kanker. Dit betrof met name week 12 tot en met 19. In de zomer en het najaar van 2020 was het aantal behandelingen voor kanker weer ongeveer op het gebruikelijke niveau. Het aantal systemische behandelingen, zoals chemotherapie en hormonale therapie vertoonde ook een daling in het voorjaar, maar die was veel kleiner dan de daling van het aantal operaties. Deze resultaten brengen DHD en Integraal Kankercentrum Nederland (IKNL) op basis van op basis van de pathologie database PALGA, gegevens in de Nederlandse Kankerregistratie (NKR) en de Landelijke Basisregistratie Ziekenhuiszorg (LBZ)

lees verder

Onderzoek naar effecten coronavaccin bij patiënten met een hematologische ziekte

Patiënten met een hematologische ziekte zoals sikkelcelziekte of een hematologische kankersoort zoals leukemie of multipel myeloom hebben een grotere kans op een ernstig beloop van een coronavirusinfectie. Amsterdam UMC onderzoekt in samenwerking met Erasmus MC en UMC Groningen de werking van de covid-19-vaccins bij deze groep patiënten. Het IKNL-trialbureau ondersteunt de ziekenhuizen in de uitvoering van deze studie. De studie is gesubsidieerd door ZonMw. 

lees verder