Palliatieve zorg in Nederland in vergelijking met Europa: EAPC Atlas

Tijdens het European Association for Palliative Care congress in Berlijn mei jl. is de EAPC Atlas of Palliative Care in Europe 2019 gelanceerd. Het doel van deze Atlas is inzicht te geven in de huidige stand van zaken op het gebied van palliatieve zorg in de verschillende landen. Hiervoor wordt de ontwikkeling van palliatieve zorg op nationaal niveau gemeten en vergeleken. Dit sluit aan bij de visie van PZNL: door meer inzicht in de palliatieve zorg te vergaren (op internationaal niveau) kan de palliatieve zorg verder ontwikkeld en verbeterd worden.
 

We zetten een aantal opvallende bevindingen uit de EAPC Atlas voor palliatieve zorg in Nederland op een rijtje:

Nederland heeft relatief weinig gespecialiseerde voorzieningen

In vergelijking met omliggende landen heeft Nederland relatief weinig gespecialiseerde voorzieningen per inwoner (0,9 per 100.000 inwoners). Dit heeft waarschijnlijk te maken met het feit dat Nederland ervoor gekozen heeft om palliatieve zorg als generalistische zorg te benaderen. Hierdoor wordt palliatieve zorg verleend door generalistische hulpverleners en ondersteund door gespecialiseerde hulpverleners in palliatieve zorg wanneer nodig.

Aandacht voor palliatieve zorg in opleidingen, maar facultatief

De Atlas laat zien dat in Nederland alle medische faculteiten in hun curricula aandacht besteden aan palliatieve zorg, net zoals in alle Noord Europese landen. In de meeste medische opleidingen is het onderdeel palliatieve zorg niet verplicht. Dit blijkt ook uit onderzoek van de Bruin et al. Op dit moment wordt er in verschillende landelijke projecten (PASAMECO en O2PZ) gewerkt aan de verdere inbedding van palliatieve zorg in de verschillende curricula van zowel medische als verpleegkundige opleidingen.

Nederland draagt bij aan integratie van palliatieve zorg in oncologische zorg

In Nederland zijn er 14 ESMO designated centers of integrated oncology and palliative care, hiermee staat Nederland op plaats 4 in Europa. De ESMO accreditatie is internationale erkenning voor centra die hoogwaardige geïntegreerde palliatieve en oncologische zorg bieden. Voor deze accreditatie dienen centra aan strenge eisen voor kwalitatief goede palliatieve zorg bij patiënten met kanker te voldoen. Ook draagt Nederland significant bij aan wetenschappelijke publicaties over de integratie van palliatieve zorg in oncologische zorg. Daarnaast is het opvallend dat er nog geen klinische (interventie)studies naar het effect van vroegtijdige integratie van palliatieve zorg in de oncologische zorg in Nederland is geregistreerd in ClinicalTrials.gov.

Nederland heeft aandacht voor palliatieve zorg in de cardiologie

Nederland is, samen met het Verenigd Koninkrijk, Ierland, Denemarken, Spanje en Italië één van de weinige landen in Europa met een richtlijn over palliatieve zorg binnen de cardiologie, namelijk de richtlijn palliatieve zorg voor mensen met gevorderd hartfalen

Nederland voorop met palliatieve zorg voor kinderen

Ook op het gebied van palliatieve zorg voor kinderen loopt Nederland voorop in de ontwikkelingen. Zo heeft Nederland als een van de weinige landen een Kenniscentrum Kinderpalliatieve zorg en zijn er relatief veel voorzieningen voor kinderen die ongeneeslijk ziek zijn.

Tot stand komen EAPC Atlas

Palliactief en PZNL hebben in gezamenlijkheid de gegevens over Nederland opgehaald bij de betreffende organisaties, om zo de juiste cijfers aan te kunnen leveren over Nederland. Voor vragen hierover kunt u contact opnemen met Jeroen Hasselaar (Palliactief, jeroen.hasselaar@radboudumc.nl) en Natasja Raijmakers (PZNL, n.raijmakers@iknl.nl)

Referenties

de Bruin J, Verhoef MJ, Slaets JPJ, van Bodegom D. 
End-of-life care in the Dutch medical curricula. 
Perspect Med Educ. 2018 Sep 5. 

Gerelateerd

Naasten onvoldoende betrokken bij palliatieve zorg voor patiënten met uitgezaaide kanker

Profielfoto Janneke van Roij

Steeds meer mensen krijgen te maken met de gevolgen van vergevorderde kanker en palliatieve zorg. Dit heeft grote impact op de kwaliteit van leven van patiënten en dat van hun naasten. Daarbij blijkt dat het emotioneel functioneren van naasten vaak harder geraakt wordt dan dat van de patiënten zelf. Naasten ervaren echter te weinig aandacht voor hun welbevinden vanuit zorgverleners. Dat leidt ertoe dat naasten minder tevreden zijn over de zorg voor de patiënt én voor zichzelf. Door hen beter te betrekken in de zorg voor de patiënt en handreikingen te bieden voor bijvoorbeeld ontspanning, kan het welbevinden van zowel patiënt als naaste verbeteren.

lees verder

Doorbraak professionaliseringslag oncologiezorgnetwerken in de regio

Meer dan 800.000 mensen in Nederland leven met en na de diagnose kanker. Hoewel een groot deel van hen geneest, hebben velen nog last van de gevolgen van de ziekte en behandeling. Een oncologiezorgnetwerk is een regionaal of lokaal netwerk van met name eerstelijns zorgverleners die mensen met kanker dichtbij huis aanvullend behandelen en begeleiden. Groei en doorontwikkeling van deze netwerken is van groot belang voor optimale integrale oncologische zorg in de regio.

lees verder