COVID-19 en hoofd-halskanker

Als gevolg van de coronapandemie was het aantal nieuwe diagnoses hoofd-halskanker in het voorjaar van 2020 lager dan verwacht. Deze ontwikkeling is zichtbaar in de Nederlandse Kankerregistratie op basis van voorlopige diagnoses uit de landelijke pathologiedatabase PALGA.

Tijdens de eerste golf van de corona-epidemie was er een duidelijk afname van het aantal diagnoses van hoofd-hals kanker (maart t/m mei van 2020; lichtblauwe lijn in de figuur). Toen werd gemiddeld ongeveer 80% van het aantal diagnoses gesteld in vergelijking met dezelfde periode in 2017 t/m 2019. Na deze eerste golf van de corona-epidemie zijn de aantallen vergelijkbaar met voorgaande jaren.

Door vergrijzing en bevolkingsgroei ligt een iets hoger aantal diagnoses in de lijn der verwachting, maar dat zien we niet terug in de cijfers. De maandelijkse variatie komt doordat er verschil is in het aantal werkdagen per maand en doordat hoofd-hals kanker relatief zeldzaam is. Een klein verschil in het aantal diagnoses heeft dan relatief veel invloed op het verloop van de lijn.

De daling tijdens de COVID-19-crisis is waarschijnlijk veroorzaakt door uitstel van huisartsbezoeken, doorverwijzingen en diagnostiek in ziekenhuizen. Voor afwijkingen in de mond (ongeveer 30% van hoofd-halskanker), kan het tijdelijk staken van de reguliere zorgverlening door mondzorgprofessionals van 16 maart 2020 tot 28 april 2020 een additionele rol hebben gespeeld. De kleine aantallen dwingen tot voorzichtige interpretatie, maar we zien mogelijk een effect in mei 2020: dan worden minder stadium I mondholtekankers gediagnosticeerd in vergelijking met 2017-2019 (lichtblauwe lijn in onderstaande figuur).

Monitoren

IKNL monitort de gevolgen van de COVID-19 crisis op de kankerzorg en bericht hierover op de webpagina www.iknl.nl/covid-19