Cijfers over darmkanker

Incidentie darmkanker

De afgelopen decennia is de incidentie van darmkanker in Nederland toegenomen. Op basis van het naar leeftijd gestandaardiseerde incidentiecijfer (ESR) is zichtbaar dat het risico op dikke darm- en endeldarmkanker tot 2015 toenam. Na de start van het bevolkingsonderzoek in 2014 steeg de incidentie tijdelijk sneller, doordat tumoren eerder werden opgespoord die anders pas later ontdekt zouden worden door klachten. Sinds 2015 neemt dit effect af en daalt het aantal diagnoses. Dit komt doordat het bevolkingsonderzoek steeds vaker voorstadia van darmkanker opspoort en daarmee darmkanker voorkomt. In de afgelopen jaren werd deze daling minder sterk, omdat het screeningseffect stabiliseert. In totaal kregen recentelijk ieder jaar zo'n 8.000 Nederlanders de diagnose dikkedarmkanker en bijna 3.500 de diagnose endeldarmkanker.

Toekomstverkenning incidentie

Naar verwachting stijgt het aantal diagnoses van dikke darm- en endeldarmkanker in de komende 20 jaar licht, maar blijft het risico op darmkanker licht dalen, met name bij de 60-plussers. Het risico bij jongere mensen stijgt heel licht. De toename in het aantal diagnoses is vooral zichtbaar bij mensen van 75 jaar en ouder, vanwege de vergrijzing van de bevolking. Tegelijkertijd neemt het aantal 60- tot 74-jarigen af, waardoor in deze groep het aantal diagnoses juist daalt. Lees meer over de verwachte ontwikkeling van kankerincidentie.

Stadium bij diagnose

Het stadium is een maat voor de uitgebreidheid van de ziekte. Darmkanker ontstaat uit epitheliale cellen, de mucosa, die de binnenkant van de dikke darm bekleden.
• Bij stadium I beperkt de darmtumor zich tot de darmwand zelf.
• Bij stadium II is de tumor door de darmwand heen gegroeid, maar niet uitgezaaid naar de lymfeklieren.
• Bij stadium III is de tumor uitgezaaid in de lokale lymfeklieren.
• Bij stadium IV is de tumor uitgezaaid naar verder gelegen lymfeklieren of andere organen en/of weefsels in het lichaam.

Bij zo'n 23% van de mensen die dikkedarmkanker krijgen, is de ziekte bij diagnose uitgezaaid naar andere organen. Bij patiënten met endeldarmkanker is dit 18%.

Uitleg over het stadium

Voor patiënten en hun naasten is op kanker.nl informatie te vinden over de stadia van darmkanker. Daarin wordt onder andere uitgelegd hoe de TNM-indeling werkt. Deze indeling wordt door artsen gebruikt om het stadium van ziekte te bepalen en vormt een belangrijk uitgangspunt voor behandeling en prognose.

Bevolkingsonderzoek

Sinds 2014 is in Nederland het bevolkingsonderzoek naar darmkanker ingevoerd. Het doel van het bevolkingsonderzoek is het verminderen van sterfte aan darmkanker door de ziekte in een vroeger stadium op te sporen. Alle Nederlanders tussen de 55 en 75 jaar worden hiervoor uitgenodigd, in deze leeftijdsgroep is een verschuiving in de stadium verdeling zichtbaar. In 2013 was 18 procent van alle darmkankerdiagnoses een stadium-I tumor, in 2022 was dat 30 procent. Het aandeel stadium-IV tumoren nam af, van 26 procent in 2013 tot ruim 19 procent in 2022.

Leeftijd

Darmkanker is een ziekte die voornamelijk ouderen treft. 70% van de patiënten is bij diagnose 65 jaar of ouder (figuur hieronder).

In zeldzame gevallen ontstaat de ziekte op jonge leeftijd, veelal gaat het hier dan om een erfelijke vorm van darmkanker.

Prevalentie darmkanker

De 10-jaarsprevalentie voor darmkanker steeg sinds 2000 gestaag. In Nederland zijn er bijna 80.000 in leven die darmkanker hebben (gehad).

Overleving darmkanker

Persoonlijke overlevingscijfers via kanker.nl

Voor patiënten met darmkanker is op kanker.nl een tool beschikbaar: Specifieke overlevingscijfers. Deze tool geeft inzicht in de overlevingskans van mensen in een vergelijkbare situatie. De cijfers zijn gebaseerd op gegevens uit de Nederlandse Kankerregistratie (NKR) en bieden gepersonaliseerde informatie op basis van leeftijd, geslacht en stadium van de ziekte.

5-jaarsoverleving

Door verbeteringen in diagnostiek en behandeling zijn de overlevingskansen van patiënten met darmkanker sinds eind jaren tachtig toegenomen.

De 5-jaarsoverleving van patiënten met darmkanker steeg van 56% in de periode 1995-2004 naar 70% in de periode 2015-2024.

Overleving naar stadium

De overleving van zowel dikkedarmkanker als endeldarmkanker wordt sterk bepaald door het stadium bij diagnose. Van de patiënten met stadium I dikkedarmkanker is 96% na 5 jaar nog in leven, terwijl patiënten met stadium IV dikkedarmkanker een 5-jaarsoverleving hebben van 12%. Voor patiënten met endeldarmkanker zijn deze percentages respectievelijk 94% en 14%.

Sterfte darmkanker

Jaarlijks overlijden ruim 4000 mensen aan darmkanker. De sterfte neemt toe met de leeftijd.

Toekomstverkenning sterfte

Naar verwachting blijft het risico om te overlijden aan darmkanker de komende 20 jaar dalen, maar stijgt het absolute aantal mensen dat overlijdt aan darmkanker licht. Dit komt door de lichte stijging in incidentie vanwege de vergrijzing en groei van de bevolking. In lijn met de verwachte trends in incidentie is de stijging vooral zichtbaar bij mensen van 75 jaar en ouder, terwijl het aantal sterfgevallen onder de 60- tot 74-jarigen juist daalt. Lees meer over de verwachte ontwikkeling van kankersterfte. 

Behandeling darmkanker

De behandeling van darmkanker is afhankelijk van het stadium van de ziekte. Daarnaast is er een verschil in behandeling tussen dikkedarm- en endeldarmkanker. Een operatie is de meest toegepaste behandeling bij patiënten zonder uitzaaiingen in andere organen (stadium I t/m III).

Bij patiënten met stadium-III-dikkedarmkanker zal als aanvullende behandeling chemotherapie worden overwogen. Een groot deel van de patiënten met endeldarmkanker krijgt voorafgaand aan de operatie bestraling, eventueel gecombineerd met chemotherapie. Patiënten met uitzaaiingen in andere organen (stadium IV) krijgen vaak systemische therapie (chemotherapie en doelgerichte therapie) toegediend.

Uitgezaaide darmkanker

Voor de meest recente informatie over uitgezaaide darmkanker, bekijk het rapport Uitgezaaide kanker 2025: cijfers, inzichten en uitdagingen.