MED‑ACT - landelijk platform voor behandeloptimalisatie bij kanker

MED‑ACT staat voor Master protocol for Evaluation of Optimized Anti‑Cancer Treatments. Het initiatief ondersteunt en stimuleert kwalitatief sterke studies naar behandeloptimalisatie die de uitkomsten van mensen met kanker verbeteren en de druk op het zorgstelsel verminderen.  

Binnen MED-ACT ontwikkelen we een landelijk platform voor studies naar behandeloptimalisatie. Dit platform biedt een organisatorische en methodologische basis, met breed draagvlak bij patiënten, zorgprofessionals, onderzoekers en beleidsmakers. Hierdoor kunnen studies sneller worden ontworpen en uitgevoerd en vinden resultaten sneller hun weg naar de praktijk. 

Aanleiding voor dit project 

Medicamenteuze behandelingen zijn essentieel bij kanker, maar nieuwe therapieën gaan vaak gepaard met bijwerkingen, hoge kosten en een zware belasting voor patiënten en het zorgsysteem. In registratiestudies worden meestal maximale doseringen en een lange behandelduur toegepast om effectiviteit aan te tonen. In de dagelijkse praktijk blijken deze schema’s niet altijd nodig voor een optimaal effect. Behandelrichtlijnen volgen wel vaak deze registratieschema’s, terwijl vragen over behandeloptimalisatie onbeantwoord blijven.  

Post‑registratiestudies, zoals PERSEPHONE, SONIA en IDEA, bewijzen dat optimalisatie van behandeling belangrijk is voor zowel patiënten als de maatschappij. Dit soort studies vragen echter om een efficiënte infrastructuur om hun uitvoering en impact te vergroten. MED‑ACT voorziet in die behoefte. 

Doelen van MED‑ACT 

MED‑ACT‑studies evalueren zowel oncologische uitkomsten, zoals overleving en ziektevrije overleving, als effecten die direct merkbaar zijn voor patiënten, waaronder kwaliteit van leven en bijwerkingen. 

MED‑ACT heeft meerdere, samenhangende doelen: 

Uitvoering en implementatie versnellen 

Het masterprotocol zal fungeren als een lopend landelijk onderzoeksplatform dat actief is in veel ziekenhuizen. Nieuwe studies kunnen hierop voortbouwen, waardoor tijdrovende stappen zoals protocolontwikkeling, toetsing en lokale opstart grotendeels vervallen of sterk worden vereenvoudigd. 

Methodologische basis bieden 

MED‑ACT biedt een solide en herbruikbaar masterprotocol voor doelmatigheidsonderzoek, waarbij gemaakte keuzes op breed draagvlak kunnen rekenen. Voor elke nieuwe studie wordt een sub-protocol uitgewerkt binnen duidelijke basisvoorwaarden, wat het ontwerpen van studies vergemakkelijkt. 

Duurzame financiering mogelijk maken 

Positieve MED‑ACT‑studies kunnen leiden tot doelmatiger zorg, bijvoorbeeld door kortere behandelduur of lagere doseringen en daarmee bijdragen aan betere betaalbaarheid van zorg op de langere termijn. Daarnaast kunnen individuele studies binnen MED‑ACT efficiënter en goedkoper uitgevoerd, doordat zij gebruikmaken van een bestaand masterprotocol en infrastructuur. 

Wat hopen we dat MED‑ACT oplevert? 

  • betere kwaliteit van leven voor patiënten, met minder bijwerkingen en minder tijdsinvestering, terwijl overlevingsuitkomsten gelijk blijven 
  • minder belasting van het zorgsysteem door minder ziekenhuisbezoeken 
  • lagere medicatiekosten 

Opzet en werkwijze 

De ontwikkeling van het MED‑ACT‑platform gebeurt in co‑creatie met patiënten (Nederlandse Federatie van Kankerpatiëntenorganisaties), onderzoekers, behandelaars (Nederlandse Vereniging voor Medische Oncologie en Nederlandse ziekenhuizen) en beleidsmakers (Zorgverzekeraars en Zorginstituut Nederland). 

Werkpakketten 

  1. Samenwerkingsprocessen 
    Uitwerken van samenwerkingsafspraken met alle betrokken partijen, waaronder patiëntenorganisaties, ziekenhuizen en beleidsmakers. 
  2. Optimalisatie van het masterprotocol 
    Doorontwikkeling van het bestaande masterprotocol met input van alle betrokkenen. 
  3. Gegevensverzameling 
    Ontwikkeling van systemen voor uniforme en efficiënte dataverzameling. 
  4. Goedkeuring en implementatie 
    Voorleggen van het protocol aan ethische commissies en ziekenhuizen, zodat grootschalige toepassing in Nederland mogelijk is. 

Meer informatie 

MED‑ACT in de onderzoeksdatabase van KWF Kankerbestrijding

Interview over MED‑ACT op Oncologie.nu.  

Interview over MED-ACT in Medische Oncologie

Betrokkenen

Vanuit IKNL

Anke Richters - senior onderzoeker/epidemioloog 

Nathalie van Schayk - senior adviseur en strategisch themaleider (dure) geneesmiddelen 

Projectleiding

Prof. dr. Gabe Sonke 

Antoni van Leeuwenhoek / Nederlands Kanker Instituut 

Samenwerkingspartners

Antoni van Leeuwenhoek / Nederlands Kanker Instituut (penvoerder)

Universitair Medisch Centrum Groningen (UMCG) 

Medisch Spectrum Twente (MST) 

Integraal Kankercentrum Nederland (IKNL) 

Subsidieverlener

KWF Kankerbestrijding (project 17037) 

Looptijd

2025 - 2027