hand op schouder mantelzorger

Tijdige ondersteuning emotioneel welzijn van nabestaanden van belang

Het overlijden van een naaste is één van de meest stressvolle gebeurtenissen in het leven. Een gebeurtenis die invloed heeft op de mentale gezondheid van nabestaanden. De impact ervan verschilt echter per persoon. Onderzoeker Laurien Ham en haar collega’s onderzochten het emotioneel functioneren van nabestaanden na de dood van hun naaste met uitgezaaide kanker. Ook gingen ze na wat de factoren zijn die hiermee samenhangen, om zo kwetsbare personen snel te kunnen herkennen en ondersteunen.

Ham e.a. maakten voor hun onderzoek gebruik van de eQuiPe-studie. Dit is een langlopende studie naar de ervaren kwaliteit van zorg en leven bij patiënten met gevorderde kanker en hun naasten. Zij onderzochten bij 150 nabestaanden het verband tussen het emotioneel functioneren na overlijden en factoren zoals geslacht, de aard van de relatie met de patiënt, het opleidingsniveau, de algemene kwaliteit van leven voor overlijden, sociale steun voor en na overlijden, ondersteuning van zorgprofessionals na overlijden van de patiënt, de leeftijd van patiënt en nabestaande en het aantal jaren tussen de eerste diagnose en het overlijden van de patiënt.

Helft nabestaanden laag emotioneel functioneren

De gemiddelde leeftijd van de nabestaanden in de studie was 62 jaar en 57% van hen was vrouw. Bijna de helft van de nabestaanden van patiënten met uitgezaaide kanker ervaarde een laag emotioneel functioneren drie tot zes maanden na overlijden. Dat houdt in dat ze een gespannen, prikkelbaar, neerslachtig of bezorgd gevoel hebben. Een beter emotioneel functioneren vóór het overlijden van de patiënt en meer sociale steun na het overlijden hadden een beschermend effect op het emotioneel welbevinden van de nabestaanden. Ook uit eerder onderzoek is bekend dat een lagere kwaliteit van leven voor- en minder sociale steun voor en tijdens het rouwproces samenhangen met een lagere kwaliteit van leven na het overlijden.

Het is dus belangrijk, dat zorgprofessionals zorginterventies voor naasten inzetten gedurende het hele ziektetraject van de patiënt en niet alleen na diens overlijden, aldus Ham.

Zowel jonge als oudere nabestaanden ondersteuning nodig, vrouwen wellicht meer dan mannen

Advies van de onderzoekers is om toekomstig onderzoek te richten op de (ervaren) kwaliteit van ondersteuning bij het levenseinde en bij rouwverwerking. Het lijkt erop dat vrouwen een lagere kwaliteit van leven ervaren dan mannen, wat erop kan duiden dat vrouwen extra aandacht behoeven tijdens het ziektetraject van de patiënt en na het overlijden. Op basis van de resultaten concluderen de onderzoekers ook dat zowel jongere als oudere naasten ondersteuning nodig hebben. Verder moet er meer onderzoek worden gedaan om inzicht te krijgen in de oorzaken van een laag emotioneel functioneren tijdens rouwverwerking, wat kan helpen bij het ontwikkelen van passende rouwzorg.

 

Gerelateerd nieuws

Herziene richtlijn Rouw in de palliatieve fase

vrouw kijkt triest naar fotolijst rouw

De herziene richtlijn Rouw is gepubliceerd. IKNL is hierbij als procesbegeleider van de richtlijnen palliatieve zorg betrokken. De afgelopen jaren is onze kennis over rouw toegenomen. De bestaande richtlijnen over rouw focussen of op complexe rouw of ze zijn niet evidence-based (niet onderbouwd met systematisch literatuuronderzoek). Daarom is de richtlijn Rouw uit 2010 herzien. De herziene richtlijn is tot stand gekomen op basis van een analyse van knelpunten die zorgprofessionals in de praktijk ervaren. Ook input van patiënten en naasten is meegenomen. Een multidisciplinaire werkgroep heeft deze richtlijn gebaseerd op de meest recente wetenschappelijke inzichten en ontwikkeld conform de wetenschappelijke methodologie, met zoveel mogelijk consensus. Daarmee biedt de richtlijn een antwoord op uitdagingen in de praktijk.

lees verder

Eenvoudige scorelijst voor voorspellen delier bij patiënten in hospice

close up handen patiënt

Een delier is plotseling optredende verwardheid en heeft altijd een lichamelijke oorzaak. Meer dan de helft van de patiënten die in een hospice worden opgenomen krijgt een delier. Een delier heeft veel negatieve gevolgen, zoals een verstoorde communicatie, angst en ontrust bij patiënten, naasten en zorgverleners. Het vroegtijdig vaststellen van het risico op het ontwikkelen van een delier via de 10-item Risk Score List (RSL) kan veel gevolgen van een delier voorkomen. Professor Yvette van der Linden en haar collega’s van het Expertisecentrum Palliatieve Zorg in Leiden onderzochten de RSL en ontdekten dat deze kan worden vereenvoudigd tot vier items.

lees verder