Onderzoek naar effecten coronavaccin bij patiënten met een hematologische ziekte

Patiënten met een hematologische ziekte zoals sikkelcelziekte of een hematologische kankersoort zoals leukemie of multipel myeloom hebben een grotere kans op een ernstig beloop van een coronavirusinfectie. Amsterdam UMC onderzoekt in samenwerking met Erasmus MC en UMC Groningen de werking van de covid-19-vaccins bij deze groep patiënten. Het IKNL-trialbureau ondersteunt de ziekenhuizen in de uitvoering van deze studie. De studie is gesubsidieerd door ZonMw. 

Vaccinatie is van levensbelang voor hematologische patiënten. 'We weten dat patiënten bij wie minder dan vijf jaar geleden een hematologische vorm van kanker is vastgesteld, een drie keer zo hoog risico hebben om aan een coronavirusinfectie te overlijden. En ook voor patiënten met een goedaardige hematologische aandoening, zoals sikkelcelziekte, is het risico hoog', aldus hematoloog en onderzoeker Inger Nijhof van Amsterdam UMC.

Antistoffen wel of niet aanmaken

Onbekend is of vaccinatie voor deze patiënten voldoende bescherming biedt. 'De ziekte en de behandeling daarvan verhinderen mogelijk dat de T- en B-cellen, die geheugen opbouwen en antistoffen maken, geactiveerd worden bij vaccinatie. Het kan dat die cellen dan geen antistoffen maken tegen het coronavirus', voegt Mette Hazenberg, hoogleraar hematologie, toe. 'Daarom willen wij onderzoeken of vaccinatie patiënten met een hematologische aandoening beschermt.'

Meerdere keren vaccineren

De wetenschappers bestuderen 850 patiënten die ze onderscheiden in drie groepen. Ze denken dat sommige hematologische patiënten voldoende hebben aan één of twee prikken. Dat is een groep waarbij de T- en B-cellen een goede afweer inclusief een goed geheugen zullen opbouwen. Een andere groep reageert mogelijk totaal niet op het vaccin. En er is een groep die tussen deze twee in zit. Deze patiënten maken antistoffen aan, maar net niet genoeg of niet langdurig genoeg.

Nijhof: 'Deze patiënten moeten we misschien meerdere keren vaccineren om voldoende beschermding te bieden. Het is dus mogelijk dat patiënten, van wie we verwachten dat ze onvoldoende bescherming opbouwen na vaccinatie, uiteindelijk toch voldoende beschermd kunnen worden.' De wetenschappers willen ook kijken naar individuele biomarkers die bescherming na vaccinatie kunnen voorspellen.

Vaccinatierichtlijn

Deze studie, Cobra Kai genaamd, wordt uitgevoerd in samenwerking met onder andere Erasmus MC, UMC Groningen, LUMC en Sanquin. Het IKNL-trialbureau verzorgt het lokale en centrale datamanagement. Hazenberg geeft aan dat de resultaten van de studie worden vertaald naar toepasbare adviezen in de vaccinatierichtlijn voor deze patiënten.

De studie maakt deel uit van het ZonMw onderzoeksprogramma waarbij het effect van covid-19-vaccinatie onderzocht wordt bij verschillende groepen kwetsbare patiënten. In een andere studie ondersteund door het IKNL trialbureau wordt het effect van vaccinatie onderzocht bij mensen met een solide tumor die behandeld worden met een systemische therapie, de VOICE-trial

Gerelateerd

MedTalks webinars over impact COVID-19 op kankerzorg beschikbaar

IKNL-onderzoeker Avinash Dinmohamed nam deel aan het expertpanel in twee webinars van MedTalks over de effecten van de coronacrisis op de kankerzorg. 'Oncologische zorg in het COVID-19 tijdperk, wat hebben we geleerd?' en ‘Hemato-oncologische zorg in het COVID-19 tijdperk wat hebben we geleerd?' zijn webinars over het effect van het aangepaste contact tussen patiënten en artsen, beeldbellen, organisatie van zorg, vaccinatie, aanpassingen van behandelingen en het aantal nieuwe diagnoses. In de webinars gaat een expertpanel onder leiding van Inge Diepman met elkaar in gesprek over deze belangrijke onderwerpen. De informatie in deze webinars is gebaseerd op data NKR-data van IKNL evenals data van DOCC, NFK en Hematon, en de ervaringen van het expertpanel.

lees verder