Impact van gevorderde kanker op patiënten: risico op sociale isolatie

De sociale gevolgen voor mensen met gevorderde kanker en hun naasten kunnen behoorlijk groot zijn. Er is zelfs een risico op sociale isolatie. Dat blijkt uit kwalitatief onderzoek uitgevoerd door Janneke van Roij en collega’s van IKNL in samenwerking met Dr. Youssef-EL Soud (longarts in het Maxima Medisch Centrum). 

De resultaten van dit onderzoek laten zien dat patiënten en naasten zo veel mogelijk het ‘normale’ leven willen voortzetten zoals dat was van voor de diagnose. Wel ervaren zij barrières hierin en sociale isolatie is een risico. Het sociale netwerk van de patiënten en naasten wordt tijdens de ziekte transparanter en de waarde van sociale relaties neemt toe. Veel patiënten en naasten ervaren zowel positieve als negatieve verandering in de kwaliteit van sociale relaties en in het aantal relaties dat zij hebben. 

“Ik was niet voorbereid op de sociale consequenties. Ik vond die veel groter en veel ernstiger, veel omvattender dan ik ooit had kunnen vermoeden.”  Quote van een deelnemende patiënt met borstkanker. 
 

Bespreken van gevolgen
Het onderzoek laat zien dat het belangrijk is dat patiënten en naasten gesteund worden in het bespreken van deze gevolgen. Ook is het belangrijk dat zorgverleners zich bewust zijn van mogelijke sociale gevolgen omdat zijzelf een bron van sociale steun zijn en kunnen anticiperen op sociale gevolgen. Het voorlichten van de sociale omgeving over hoe effectief sociale steun te bieden kan het gevoel van sociale isolatie bij patiënten en naasten verminderen.

Publicatie sociale gevolgen
Dit onderzoek van Janneke van Roij, Linda Brom, Maggy Youssef-EL Soud, Lonneke van de Poll-Franse en Natasja Raijmakers, is beschreven in het artikel Social consequences of advanced cancer in patients and their informal caregivers: a qualitative study en gepubliceerd in Support Care Cancer.

eQuiPe-studie
Begin 2017 is IKNL gestart met de eQuiPe-studie: een onderzoek naar de kwaliteit van leven en kwaliteit van zorg zoals mensen met gevorderde kanker én hun naasten dit ervaren. In de eerste fase is er een exploratieve kwalitatieve studie uitgevoerd onder mensen met gevorderde kanker en hun naasten. 

Vervolgens is er een landelijke prospectieve, observationele cohortstudie gestart die openstaat voor deelname van zowel patiënten als naasten. Deelnemende patiënten en naasten krijgen in deze cohortstudie elke drie maanden een verzoek om een online vragenlijst in te vullen over de door hen ervaren kwaliteit van zorg en kwaliteit van leven. De vragenlijstgegevens worden gekoppeld aan reeds aanwezige medische gegevens van deze patiënten in de Nederlandse Kankerregistratie (NKR). 

Het streven van de onderzoekers is in totaal 2.000 patiënten en 1.000 naasten te includeren in de eQuiPe-studie. De studie loopt momenteel in 32 ziekenhuizen en er zijn al ruim 350 patiënten en 325 naasten geïncludeerd! 

Oproep deelname eQuiPe-studie
Wilt u helpen bij de inclusie van patiënten voor de eQuiPe-studie? Neem dan contact op met Janneke van Roij, onderzoeker IKNL. 

Gerelateerd

Start commentaarfase richtlijn ‘Obstipatie in de palliatieve fase’

man vermoeid op bed

Op donderdag 16 september is de richtlijn obstipatie in de palliatieve fase de commentaarfase in gegaan. Dit betekent dat de conceptrichtlijn is verstuurd naar de betrokken en relevante wetenschappelijke- en beroepsverenigingen als ook naar de patiëntenverenigingen. Zij bekijken de richtlijn kritisch en toetsen of het toepassen ervan in de praktijk haalbaar is. De verenigingen hebben tot 31 oktober de tijd om hun op- en aanmerkingen terug te sturen.

lees verder

Ontwarren van de relatie tussen ziekteperceptie en kwaliteit van leven

verdrietig ouder echtpaar zit bij elkaar

Kwaliteit van leven is een belangrijke, maar complexe uitkomst van zorg voor patiënten met gevorderde kanker. Het houdt zowel verband met fysieke en psychosociale symptomen, als met de ziektepercepties van patiënten. Ziektepercepties zijn de persoonlijke ideeën die iemand heeft ontwikkeld om zijn of haar ziekte te duiden of begrijpen. Het is onduidelijk hoe ziektepercepties de kwaliteit van leven van patiënten beïnvloeden. Daarom onderzochten Floortje Mols en haar collega’s de interveniërende rol van angst en depressie in de relatie tussen ziekteperceptie en kwaliteit van leven.

lees verder