COVID-19 en huidkanker

Als gevolg van de COVID-19 pandemie is het aantal kankerdiagnoses in Nederland in de periode maart-mei 2020 sterk gedaald. De daling was bij huidkanker groter dan bij andere soorten kanker, maar in de loop van mei zette het herstel in en vanaf juni/juli was het aantal diagnoses van huidtumoren wat hoger dan normaal. Sinds september daalt het aantal diagnoses per maand weer. Dit blijkt uit voorlopige cijfers van de Nederlandse Kankerregistratie op basis van diagnoses in de landelijke pathologiedatabase PALGA.

De daling van het aantal nieuwe huidtumoren bedroeg in maart en april ongeveer 50% en in mei ongeveer 25%. De daling in het aantal diagnoses was het grootst (ongeveer 60%) voor relatief goedaardige vormen van kanker, zoals het basaalcelcarcinoom, en niet-invasieve tumoren, zoals M. Bowen (niet-invasief plaveiselcelcarcinoom). Bij melanomen was de daling in april/mei ongeveer 40%. De daling in het aantal tumordiagnoses hangt waarschijnlijk vooral samen met het feit dat patiënten met mogelijk verdachte plekjes op de huid bezoek aan de huisarts hebben uitgesteld.

Vooral plaveiselcelcarinoom komt vaak voor op hoge leeftijd, wat een groep is die logischerwijs door angst voor besmetting met COVID-19 alleen voor dringende zaken de huisarts consulteert. Ook is het mogelijk dat huisartsen op het hoogtepunt van de COVID-19 epidemie hebben gewacht met een doorverwijzing naar het ziekenhuis. In de loop van mei en vooral in juni/juli zijn de reguliere patiëntenstromen weer op gang gekomen, waardoor een deel van de ontstane achterstand is ingelopen. In augustus zagen we een lichte daling in het aantal diagnoses, vooral bij basaalcelcarcinoom en bij plaveiselcelcarcinoom. Dit is waarschijnlijk gerelateerd aan de zomervakantie. Na een toegenomen aantal diagnoses in september wordt weer een dalende trend waargenomen, voor alle typen huidkanker.

Omdat de incidentie van huidkanker nog ieder jaar toeneemt, is het de verwachting dat de reële incidentie in 2020 hoger zal zijn dan in voorgaande jaren. Voor huidmelanoom was dat in januari en februari 2020 ook het geval, toen er ongeveer 20% meer diagnoses waren. In de periode augustus tot en met november zien we gemiddeld ook ongeveer zo’n zelfde aantal extra diagnoses. Dat betekent dat de achterstanden die in de tussenliggende periode van maart tot en met juli zijn ontstaan, nog niet zijn ingelopen.