Positieve psychologische veranderingen beschermen niet tegen angst/depressie

Veel patiënten met eierstokkanker ervaren angstige en depressieve klachten. Positieve psychologische veranderingen (zoals levensperspectief, persoonlijke groei en sociale relaties) lijken daarbij niet samen te hangen met het ervaren van minder angst of depressieve klachten bij patiënten met eierstokkanker en hun partners. Dat blijkt uit onderzoek van Christopher Camara (Tilburg University) en collega’s. Patiënten met eierstokkanker hebben wel meer last van angst dan hun partners, terwijl er geen verschillen zijn gevonden in depressieve klachten bij deze paren. 

Het was tot dusver onbekend of positieve, psychologische veranderingen (bijvoorbeeld levensperspectief, persoonlijke groei en sociale relaties) na de diagnose eierstokkanker kunnen bijdragen aan het verminderen van angst en depressie bij patiënten en hun partners. Het eerste doel van deze studie was om verschillen in angst en depressie te beoordelen tussen patiënten met eierstokkanker en hun partners. Het tweede doel was om de onderlinge samenhang te onderzoeken tussen positieve psychologische veranderingen bij patiënten en partners en toename van angst en depressieve symptomen. De studie is uitgevoerd met behulp van PROFILES, het patiëntenvolgsysteem dat Tilburg University en IKNL hebben ontwikkeld.

Vragenlijst

Aan dit onderzoek namen 130 Nederlandse paren deel, van wie één partner tussen 2000 en 2010 was gediagnosticeerd met eierstokkanker of borderline eierstokkanker en tevens was geregistreerd door de Nederlandse Kankerregistratie (NKR). In september 2011 kregen deze personen een vragenlijst toegezonden, inclusief de Hospital Anxiety and Depression Scale (voor het meten van angst en depressieve klachten) en de Cancer Survivors (Partners) Unmet Needs measure (voor het signaleren van positieve, psychologische veranderingen).

Een multivariate regressieanalyse toonde aan dat patiënten een hogere angst rapporteerden dan hun partners zonder verschillen in depressieve klachten. Tegen de verwachtingen van de onderzoekers in liet een model waarmee de onderlinge associaties van patiënt en partner werd onderzocht geen individuele of dyadische samenhang zien tussen positieve, psychologische veranderingen en aanwezigheid van angst of depressieve symptomen.

Conclusies en aanbevelingen

Christopher Camara en collega’s concluderen dat patiënten met eierstokkanker meer last hebben van angst dan hun partners, hoewel er geen verschillen zijn gevonden met betrekking tot depressieve klachten. Daarnaast zijn er aanwijzingen dat patiënten met eierstokkanker en hun partners wel hogere niveaus van angst en depressie ervaren vergeleken met patiënten met borderline eierstokkanker en hun partners, hoewel de verschillen klein zijn en alleen significant voor partners met depressieve ervaringen.

Positieve, psychologische veranderingen (levensperspectief, persoonlijke groei en sociale relaties) ervaren door patiënten en hun partners hangen volgens de onderzoekers niet samen met angst en depressieve klachten bij patiënt of partner. Dit duidt er op dat positieve, psychologische veranderingen onafhankelijk lijkt te zijn van angst of depressieve klachten. Aangezien patiënten met eierstokkanker en hun partners vaak te maken hebben met een hoge mate van angst en depressie, zouden deze koppels toegang moet hebben tot ondersteunende zorg om hier beter mee te leren omgaan. Verder is aanvullend onderzoek nodig om te beoordelen of interventies bij paren geschikt zijn om deze klachten te verminderen.
 

  • Camara C, Caroline Vos M, de Rooij BH, Pijnenborg JMA, Boll D, van de Poll-Franse LV, Ezendam NPM. ‘The role of positive psychological changes in anxiety and depression of patients with ovarian tumors and their partners: an observational study from the population-based PROFILES registry’. Support Care Cancer. 2018 Jun 29.
  • Meer informatie over deze publicatie is verkrijgbaar via bibliotheek@iknl.nl 
Gerelateerd

Kennishub: overzicht van onderzoeken en interventies in de psychosociale en paramedische oncologie

Wit u weten welke onderzoeken er lopen op het gebied van bijvoorbeeld intimiteit en seksualiteit binnen de oncologie? Of zoekt u een interventie op het gebied van psychosociaal functioneren? Kijk dan in de vernieuwde Kennishub van de Nederlandse Vereniging Psychosociale Oncologie (NVPO). De Kennishub biedt een inzicht in en overzicht van lopende en afgeronde onderzoeken en interventies in de psychosociale en paramedische oncologie. Ook uw eigen onderzoek en/of interventie kan worden opgenomen.

lees verder

Maak van werk een behandeldoel vanaf het moment van diagnose

Neem werk vanaf diagnose op in het zorg- en behandeltraject voor mensen met een chronische aandoening. Dat is één van de actiepunten uit het manifest dat de Nederlandse Federatie van Kankerpatiëntenorganisaties (NFK) namens de Samenwerkende Organisaties Arbeid & Gezondheid op 9 november jl. heeft aangeboden aan de Tweede Kamercommissies van Sociale Zaken Werkgelegenheid en Volksgezondheid Welzijn en Sport. De actiepunten uit het manifest sluiten naadloos aan bij de actiepunten uit het Nationaal Actieplan Kanker & Leven van de Taskforce Cancer Survivorship Care: aandacht voor werk vanaf diagnose is een van de speerpunten.

lees verder