Darmkanker in Nederland

Deze maand is het darmkankermaand. IKNL licht de cijfers uit de Nederlandse Kankerregistratie (NKR) over incidentie, stadium en overleving van darmkanker in Nederland toe.

Incidentie
Darmkanker is een veelvoorkomende vorm van kanker in Nederland. Het staat wat betreft incidentie op de tweede plaats, na huidkanker (exclusief basaalcelcarcinoom). Darmkanker is een ziekte die voornamelijk ouderen treft; ongeveer 80% van alle patiënten is bij diagnose 60 jaar of ouder en bijna 40% 75 jaar of ouder. 
Darmkanker wordt gesplitst in dikkedarm- en endeldarmkanker. Ongeveer een derde van alle gevallen is gelokaliseerd in de endeldarm. Zowel voor dikkedarm- als voor endeldarmkanker is het aantal diagnoses hoger voor mannen dan voor vrouwen. In 2014 kregen in Nederland 8.400 mannen en 6.600 vrouwen darmkanker. In totaal steeg het aantal nieuwe gevallen van dikkedarmkanker van 4.600 in 1989 naar 10.500 in 2014 en het aantal nieuwe gevallen van endeldarmkanker van 2.600 naar 4.600 (figuur 1). Dit is in een stijging van 108% in 25 jaar.


Figuur 1: Absoluut aantal nieuwe gevallen van darmkanker in de periode 1989-2014, naar diagnosejaar, geslacht en lokalisatie

De toename in incidentie was het hoogst in 2014. In vergelijking met 2013 nam het aantal nieuwe gevallen toe met 1.600, een stijging van 12%. Dit heeft te maken met de introductie van het bevolkingsonderzoek naar darmkanker. Daardoor worden meer gevallen opgespoord. Uiteindelijk krijgen alle mannen en vrouwen van 55 tot en met 75 jaar iedere twee jaar een uitnodiging om zich te laten testen. In 2014 is gestart met een gefaseerde invoering van het bevolkingsonderzoek waarbij vijf leeftijdsgroepen een uitnodiging kregen. De toename in het aantal nieuwe gevallen van darmkanker is voornamelijk aanwezig in deze specifieke leeftijdsgroepen (figuur 2).   

Figuur 2: Absoluut aantal nieuwe gevallen van darmkanker in 2013 en 2014 per geboortejaar

Stadium
Iets minder dan de helft van de patiënten wordt gediagnosticeerd in een relatief vroeg stadium, waarbij de kanker beperkt is tot de darm (stadium I of II). Bij de andere helft van de patiënten is er uitbreiding buiten de darm naar lymfeklieren rond de darm (stadium III) of naar andere organen (stadium IV). 
Een van de doelen van het bevolkingsonderzoek is om darmkanker in een vroeger stadium te ontdekken. Dit effect is terug te zien in de cijfers uit de NKR. Het aandeel patiënten met een vroeg stadium darmkanker (stadium I) nam toe van 18% in 2013 naar 23% in 2014 en het aandeel patiënten met een laat stadium (stadium IV) nam af van 24% naar 20%.

Overleving
De overlevingskansen van darmkankerpatiënten zijn de afgelopen jaren toegenomen. De relatieve 5-jaarsoverleving steeg van 54% in de periode 1989-1993 naar 62% in de periode 2008-2012 voor patiënten met dikkedarmkanker en van 51% naar 65% voor patiënten met endeldarmkanker. De overleving van darmkanker is zeer afhankelijk van het stadium bij diagnose. De kans op overleving voor de patiënt vijf jaar na diagnose loopt uiteen van ruim 90% voor stadium I patiënten tot minder dan 10% voor stadium IV patiënten.

Over de NKR  
Sinds 1989 beschikt Nederland over een databank met betrouwbare, objectieve gegevens over de incidentie, prevalentie, overleving en sterfte van alle gevallen van kanker. De database wordt gebruikt voor epidemiologisch onderzoek, klinische studies en voor onderzoek naar de kwaliteit van zorg. Deze gegevens zijn ook beschikbaar voor het evalueren van screening, oncologische richtlijnen en het ontwikkelen van beleid door zorginstellingen en de overheid. IKNL beheert de database. De nieuwste cijfers zijn gepubliceerd op: NKR-cijfers.

Gerelateerd

Groeifonds investeert 325 miljoen euro in Oncode-PACT om ontwikkeling kankermedicijnen te versnellen

Oncode-PACT

Utrecht, 14 april 2022 - Het Nationaal Groeifonds investeert in totaal 325 miljoen euro in het plan van Oncode-PACT om het preklinische ontwikkelproces van kankermedicijnen te versnellen. Dit is zojuist bekend gemaakt tijdens de persconferentie van Jeroen Dijsselbloem, voorzitter van de Commissie van het Nationaal Groeifonds. De commissie adviseert om het gehele bedrag toe te kennen, waarvan 161 miljoen euro direct en een  voorwaardelijke toekenning van 164 miljoen euro. Oncode-PACT gaat met deze financiering waardevolle kandidaat-kankermedicijnen sneller en goedkoper ontwikkelen en zo eerder bij patiënten brengen. Dit verbetert de kwaliteit van het leven van kankerpatiënten en versterkt het toekomstige economische verdienvermogen van Nederland. IKNL is als partner bij Oncode-PACT betrokken.

lees verder

Regie op registers: onderweg naar nieuw doelmatigheidsonderzoek van geneesmiddelen

De doelmatigheid van geneesmiddelen sneller onderzoeken

Nieuwe geneesmiddelen vinden hun weg naar de medische praktijk via klinische trials. Op basis van die trials weten we wat het effect is van de behandeling en welke bijwerkingen kunnen ontstaan bij een bepaalde groep patiënten. Echter, effectiviteit en toxiciteit kunnen in de dagelijkse klinische praktijk afwijken ten opzichte van de trials. Hoe kunnen we de effectiviteit van geneesmiddelen in de dagelijkse praktijk beter beoordelen? IKNL is samen met de Dutch Colorectal Cancer Group (DCCG) betrokken bij het project ‘Regie op Registers voor Dure Geneesmiddelen’ van Zorginstituut Nederland, dat op die vraag antwoord wil geven. 

lees verder