handen vol lintjes kanker

Aantal kankerdiagnoses stijgt tot 2045 naar bijna 170.000 per jaar

Vergrijzing zorgt voor meer kanker, maar preventie kan de toekomstige ontwikkeling beïnvloeden 

Het jaarlijkse aantal nieuwe kankerdiagnoses in Nederland stijgt naar verwachting van ruim 136.000 in 2025 naar bijna 170.000 in 2045. Ook het aantal mensen dat aan kanker overlijdt neemt toe: van ruim 46.000 in 2024 naar ruim 57.000 in 2045. De toename van het aantal ouderen in Nederland is hiervoor de belangrijkste verklaring. Dat blijkt uit nieuwe toekomstverkenningen van Integraal Kankercentrum Nederland (IKNL), die worden gepresenteerd tijdens het symposium ‘De blik vooruit: Kanker in de toekomst’. 

De opvallendste bevindingen: 

  • Het jaarlijkse aantal nieuwe kankerdiagnoses door kanker stijgt naar verwachting met ongeveer 23% tussen 2025 en 2045. 
  • Het absolute aantal diagnoses neemt bij vrijwel alle kankersoorten toe. Bij vrouwen wordt de grootste groei verwacht bij huidkanker (melanoom en plaveiselcelcarcinoom (PCC))*, borstkanker, longkanker en hematologische maligniteiten. Bij mannen gaat het vooral om huidkanker (melanoom en PCC), prostaatkanker, hematologische maligniteiten en blaaskanker. 
  • In 2045 is huidkanker (melanoom en PCC)* bij zowel vrouwen als mannen naar verwachting de meest voorkomende kankersoort, waar dat nu nog borstkanker en prostaatkanker zijn.  
  • Maagkanker is de enige kankersoort waarvan het aantal diagnoses bij zowel vrouwen als mannen naar verwachting verder afneemt. Bij mannen daalt ook het aantal diagnoses van onder andere longkanker. 
  • Het jaarlijkse aantal sterfgevallen door kanker stijgt met 24% tussen 2024 en 2045.Het aantal sterfgevallen stijgt bij vrouwen absoluut het sterkst bij longkanker en bij mannen bij prostaatkanker.  
  • Het gemiddelde risico in de bevolking op overlijden aan kanker neemt al jaren af. Dit risico is voor mannen hoger dan voor vrouwen, maar dit verschil wordt kleiner.

Demografische ontwikkelingen bepalen het grootste deel van de stijging 

Nederland telt steeds meer ouderen, die bovendien gemiddeld steeds ouder worden. Omdat kanker vaker voorkomt op hogere leeftijd, leidt dit tot een sterke toename van het aantal mensen dat met kanker te maken krijgt. Wanneer rekening wordt gehouden met de groei en vergrijzing van de bevolking, blijft het gemiddelde risico op een kankerdiagnose in de komende twintig jaar ongeveer gelijk. De verwachte toename van het totale aantal kankerdiagnoses wordt dus voor een groot deel veroorzaakt door demografische ontwikkelingen. Achter dit stabiele gemiddelde voor totaal kanker gaan wel verschillen tussen kankersoorten schuil. Het risico op sommige kankersoorten, zoals leverkanker en melanoom van huid, neemt toe, terwijl het voor andere, zoals longkanker bij mannen, juist afneemt. 

Preventie kan de toekomstige ontwikkeling beïnvloeden 

Bevolkingsgroei en vergrijzing verklaren een belangrijk deel van de verwachte stijging van het totale aantal kankerdiagnoses. Tegelijkertijd is een deel van de toekomstige diagnoses te voorkomen door in te zetten op preventie. Roken, alcoholgebruik, overgewicht, onvoldoende lichaamsbeweging en blootstelling aan uv-straling verhogen het risico op verschillende vormen van kanker. Zo stijgt het risico op melanoom van de huid, een kankersoort die grotendeels veroorzaakt wordt door blootstelling aan uv-straling. Ook het gemiddelde risico op lever- en schildklierkanker, die samenhangen met overgewicht neemt toe. Daarnaast is bij mannen een afname in het risico op longkanker te zien, door een afname van het aantal rokers in deze groep in de afgelopen decennia.   

Eerdere schattingen laten zien dat ongeveer 1 op de 3 van alle kankerdiagnoses in potentie kan worden voorkomen, bijvoorbeeld door een gezondere leefstijl en leefomgeving, maar ook door vaccinaties, zoals die voor HPV. Eerdere preventiecalculaties van IKNL laten zien dat een afname van het aantal rokers en verminderd alcoholgebruik duizenden kankerdiagnoses kan voorkomen.

Jaike Schilte-Praagman, senior onderzoeker bij IKNL: "Dat de bevolking groeit en vergrijst, kunnen we niet veranderen. Maar we kunnen wél invloed uitoefenen op factoren die het risico op kanker vergroten.Dat preventie werkt, zien we bijvoorbeeld bij longkanker: doordat mannen minder zijn gaan roken, daalt bij hen het risico op longkanker. En de campagne van het Nationaal Huidfonds heeft geleid tot een afname in het aantal zonverbrandingen, de grootste risicofactor voor huidkanker.* Die winst is niet vanzelfsprekend. Nieuwe zorgelijke ontwikkelingen, zoals het toenemende gebruik van nicotineproducten onder jonge meiden of online challenges waarbij jongeren zich bewust zo lang mogelijk onbeschermd blootstellen aan de zon*, kunnen gunstige trends weer afremmen of zelfs omslaan in een stijging.” Toekomstige veranderingen in leefstijltrends zijn niet meegenomen in de cijfers. 

Toenemende druk op oncologische zorg 

De stijging van het aantal nieuwe diagnoses zal leiden tot een verdere toename van de vraag naar oncologische zorg. Meer mensen hebben diagnostiek, behandeling en nazorg nodig. Door de verbeterde overleving leven daarnaast steeds meer mensen langere tijd met of na kanker. Dit vergroot de vraag naar controles, ondersteuning en zorg voor de langetermijngevolgen van kanker en de behandeling ervan.

Ernst Kuipers, voorzitter van de raad van bestuur van DICA-IKNL: "Zonder gerichte maatregelen dreigt de vraag naar oncologische zorg sneller te groeien dan de beschikbare capaciteit. Dat raakt niet alleen patiënten, maar de hele samenleving. Investeren in preventie, innovatie, passende zorg en een toekomstbestendige inrichting van de kankerzorg is geen keuze meer, maar een noodzaak."

 

* Over de toekomstverkenningen 

  • Basaalcelcarcinoom (BCC) van de huid is niet meegenomen in de totalen.  Door het lage risico op sterfte wordt BCC doorgaans niet meegeteld bij de berekening van het aantal gevallen van kanker.  De projecties zijn wel apart berekend en te vinden op NKR Cijfers. 
  • De cijfers uit de toekomstverkenningen moeten niet worden opgevat als exacte voorspellingen, maar laten zien hoe het aantal nieuwe kankerdiagnoses en sterfgevallen zich tot en met 2045 kan ontwikkelen als trends in incidentie, sterfte en demografie uit het verleden doorzetten. Voor de berekeningen zijn historische ontwikkelingen in incidentie en sterfte gecombineerd met bevolkingscijfers en prognoses van het Centraal Bureau voor de Statistiek. 
  • Toekomstige veranderingen van de onderliggende trends in leefstijl, preventie, bevolkingsonderzoek, diagnostiek en behandeling kunnen ertoe leiden dat de werkelijke ontwikkeling anders verloopt. 
  • Cijfers over zonverbrandingen via het Huidfonds. 
  • Cijfers over tabaksgebruik onder jongeren. Roken is een belangrijke oorzaak van kanker, maar dat betekent niet dat patiënten schuld hebben aan hun ziekte. Nicotine is sterk verslavend en stoppen met roken is moeilijk. 
  • Meer informatie over de methode. 

Let op: de cijfers van de NKR zijn gemiddelden voor groepen patiënten en geven geen voorspelling voor een individuele situatie. Factoren zoals het type kanker, het stadium van de ziekte, leeftijd, gezondheid en behandeling spelen hierbij een belangrijke rol. Meer patiënteninformatie vindt u ook op kanker.nl. 

Noot voor redactie niet voor publicatie: 

  • De toekomstverkenningen worden op 8 oktober 2026 gepresenteerd tijdens het symposium ‘De blik vooruit: kankerzorg in 2045’. Journalisten zijn hierbij van harte uitgenodigd, aanmelden via pers@iknl.nl. We sturen een bevestiging. 
  • De toekomstverkenningen bevatten landelijke cijfers en hebben dus betrekking op Nederland als geheel. Er zijn geen regionale toekomstverkenningen.  
  • Vanaf oktober 2026 publiceert IKNL de toekomstverkenningen via de interactieve applicatie NKR Cijfers (voorheen was het in de vorm van een rapport). Hierdoor zijn toekomstverkenningen beschikbaar voor meer kankersoorten dan voorheen en worden de inzichten jaarlijks geactualiseerd met de meest recente gegevens uit de Nederlandse Kankerregistratie (NKR), waarbij steeds twintig jaar vooruitgekeken wordt.