Circa derde kankerpatiënten heeft behoefte aan ondersteunende zorg

17-05-2016
Circa een derde van alle patiënten met kanker wenst of overweegt een verwijzing naar psychosociale en/of paramedische zorg. Dat blijkt uit een studie van Jolien Admiraal (UMC Groningen) en collega’s onder 1.340 patiënten met verschillende vormen van kanker. Kennis van risicovariabelen kan volgens de onderzoekers bijdragen aan het tijdig identificeren van mensen met een grotere behoefte aan ondersteunende zorg. Het gaat hierbij met name om patiënten die meer distress en/of meer praktische en emotionele problemen ervaren, die jonger zijn en om patiënten die onder behandeling zijn of recent zijn gediagnosticeerd. 

Het doel van de studie was het effect te onderzoeken op de verwijswens van patiënten van ervaren distress, problemen in verschillende domeinen, sociodemografische en ziektegerelateerde kenmerken en de mate van sociale steun die deze kankerpatiënten ondervonden. In totaal vulden 1.340 patiënten uit verschillende Nederlandse ziekenhuizen een vragenlijst in die bestond uit de Lastmeter en vragen over bovengenoemde variabelen. De respons op deze per post verstuurde vragenlijst was 51%. Diverse statistische analyses werden uitgevoerd om het effect van deze variabelen op de verwijswens van deze patiënten te onderzoeken.

Verwijswens
Van de patiënten die de verwijsvraag invulden (n = 1.297) wensten 13% een verwijzing, 21% overwogen een verwijzing en 66% van de patiënten wensten geen verwijzing. Analyses lieten zien dat patiënten die een verwijzing wensten of dit overwogen meer distress ervaarden en meer problemen rapporteerden op praktisch, sociaal, emotioneel, spiritueel en fysiek gebied dan patiënten die geen verwijswens hadden. Ook waren patiënten met een (mogelijke) verwijswens jonger, hoger opgeleid, verrichtten zij vaker betaald werk en hadden ze vaker geen of nog thuiswonende kinderen. 

Eveneens bleek dat patiënten die onder behandeling waren of recent waren gediagnosticeerd en zij die een intensievere behandeling hadden ontvangen vaker een verwijswens hadden of een verwijzing overwogen dan patiënten in de controleperiode of patiënten die in een ‘watchful waiting’ conditie zaten en dan patiënten die alleen chirurgie of radiotherapie hadden gekregen. Meer patiënten die onvoldoende sociale steun ervaarden, hadden een verwijswens dan patiënten die de sociale steun als toereikend ervaarden. Distress, praktische en emotionele problemen, leeftijd en behandelfase bleken de belangrijkste determinanten voor een verwijswens.

Kennis risicovariabelen
Jolien Admiraal en collega’s komen tot de conclusie dat een derde van de patiënten een verwijzing wenste naar psychosociale en/of paramedische zorg of dit overwoog. Kennis van risicovariabelen kan bijdragen aan het tijdig identificeren van patiënten met een grotere behoefte aan dergelijke zorg. 
  • Admiraal JM, van Nuenen FM, Burgerhof JG, Reyners AK, Hoekstra-Weebers JE. ‘Cancer patients' referral wish: effects of distress, problems, socio-demographic and illness-related variables and social support sufficiency.’
  • Meer informatie over deze publicatie is verkrijgbaar via bibliotheek@iknl.nl  

volg ons: